Alle mixtapes

Begrippen

Alle begrippen uit de reader op één plek. Typ om te zoeken; de link brengt je naar het hoofdstuk.

12-maten blues: I–IV–V-schema over 12 maten met een AAB-tekst
2 Tone: Brits label en beweging voor ska-revival en tegen racisme (1979)
AABA: Songvorm van 32 maten: twee keer A, een brug (B), en A
AABA: Songvorm van 32 maten met een contrasterende bridge
ADT: Automatic double tracking: een stem automatisch verdubbelen met een tweede bandrecorder
Algoritme: Rekenregel die bepaalt welke muziek je krijgt aangeboden
AOR: Album-oriented rock: radio die albumtracks draait in plaats van singles
Auto-Tune: Software die toonhoogte corrigeert, ook als effect
Babyboom: Geboortegolf na 1945
Backbeat: Nadruk op tel 2 en 4
Bebop: Snelle, harmonisch complexe jazz uit de jaren 40
Bedroom producer: Iemand die thuis een complete productie maakt
Bladmuziek: Genoteerde muziek, het product van Tin Pan Alley
Blue note: Verlaagde terts, kwint of septiem, vaak met een bend gezongen of gespeeld
Boerenrock: Rock in dialect, zoals Normaal
BPM: Beats per minute: het tempo
Break: Instrumentaal stuk van een funkplaat waarop gedanst en gerapt werd
Break: Instrumentaal stuk van een funkplaat, basis van hiphop
British Invasion: De golf Britse bands die vanaf 1964 de VS verovert
Britpop: Britse gitaarpop uit de jaren 90, met de Beatles en de Kinks als voorbeeld
Canon: De lijst werken die als belangrijk geldt
Classic blues: Stedelijke blues van zangeressen met band, jaren 20
Clave: Het ritmische sleutelpatroon van de Afro-Cubaanse muziek
Conceptalbum: Album met een doorlopend idee, verhaal of raamwerk
Confessioneel: Persoonlijke, autobiografische songtekst
Contrafact: Nieuwe melodie op de akkoorden van een bestaande song
Counterculture: De tegencultuur van de jaren 60, tegen oorlog en materialisme
Credit: Officiële vermelding van wie wat deed op een opname
Diaspora: Verspreiding van een volk buiten het land van herkomst
Distortion / fuzz: Vervorming van het gitaarsignaal
Distortion / fuzz: Vervorming door een overstuurde versterker of pedaal
DIY: Do it yourself: zelf opnemen, uitbrengen en organiseren
Downtempo: Trage, sfeervolle elektronische muziek
Drone: Een aangehouden toon of akkoord onder de muziek
Drop: Het moment waarop na een opbouw de beat en de bas inzetten
Drop-D: Gitaarstemming met de lage E een hele toon omlaag
Drumcomputer: Apparaat dat drumpatronen speelt, zoals de TR-808
Drumcomputer: Apparaat dat drumpatronen afspeelt (TR-808, LinnDrum)
Elementopnemer: Magneet die de trilling van een stalen snaar omzet in stroom
Eurodance: Europese dance met gerapte coupletten en een gezongen refrein
FM-synthese: Klank maken door golven elkaars frequentie te laten moduleren
Folkproces: Het mondeling doorgeven en steeds opnieuw bewerken van een lied
Four-on-the-floor: Bassdrum op elke tel (disco, house)
Four-on-the-floor: Bassdrum op elke tel, de basis van disco en house
Four-on-the-floor: Bassdrum op elke tel, het fundament van disco
Frontline: De melodie-instrumenten van een New Orleans-band: cornet, klarinet, trombone
Fusion: Samensmelting van jazz met rock en funk
Gender bending: Bewust spelen met mannelijk en vrouwelijk uiterlijk
G-funk: West Coast-hiphop met trage funkgrooves en synthesizers
Head: Het thema aan begin en eind van een jazzuitvoering
Hidden track: Nummer dat niet op de hoes staat en na stilte volgt
Hi-NRG: Snelle, elektronische dansmuziek uit de clubs, basis van SAW
Hook: Kort, herkenbaar motief dat blijft hangen
Hook: Het pakkende deel dat je onthoudt
House: Elektronische dansmuziek uit Chicago met een four-on-the-floor-beat
Indorock: Rock-'n-roll van Indische Nederlanders, jaren 50 en 60
I-V-vi-IV: Het meest gebruikte akkoordenschema van de pop
Jeugdcultuur: Groep jongeren met een eigen kleding, taal, gedrag en muziek
Kleinkunst: Nederlandstalig lied met nadruk op tekst, uit het cabaret
Leslie: Luidspreker met draaiende hoorns, bij het Hammondorgel
Masters: De originele opnames, meestal eigendom van het label
MIDI: Standaard waarmee instrumenten en computers noten uitwisselen
MIDI: Standaard (1983) waarmee instrumenten en computers communiceren
Modale jazz: Improviseren op toonladders (modi) in plaats van snelle akkoordwisselingen
Modulatie: Overgang naar een andere toonsoort
Motorik: Stoïcijnse, doorlopende 4/4-beat uit de krautrock
Mp3: Gecomprimeerd audiobestand, ongeveer tien keer kleiner dan een cd-track
Musique concrète: Muziek uit opgenomen alledaagse geluiden (Parijs, 1948)
Nederbeat: Nederlandse beatmuziek uit de jaren 60, meestal in het Engels
Nederhop: Nederlandstalige hiphop
Nederpop: Nederlandse popmuziek, vooral in eigen taal
On the one: De nadruk van funk op de eerste tel
One drop: Reggaeritme met de bassdrum op de derde tel
Open stemming: Gitaar zo gestemd dat de losse snaren een akkoord vormen
Oscillator: Elektronische schakeling die een toon opwekt
Overdub: Een extra partij over een bestaande opname heen opnemen
Payola: Betalen aan dj's of radiostations om platen te laten draaien
Peer-to-peer: Bestanden delen tussen gebruikers onderling, zonder centrale server
Poppodium: Zaal voor popconcerten, zoals Paradiso
Powerballad: Langzame, emotionele rocksong die naar een luide climax groeit
Powerchord: Akkoord van grondtoon en kwint, zonder terts
Powerchord: Akkoord van grondtoon en kwint, zonder terts
Pre-chorus: Opbouw tussen couplet en refrein
Producer: Degene die het geluid en de opname van een plaat bepaalt
Publishing: De rechten op het lied zelf: melodie en tekst
Quality control: De wekelijkse keuring van nieuwe opnames bij Motown
Rhythm changes: De akkoorden van I Got Rhythm, basis van talloze contrafacten
Riddim: De ritmische basis van drums en bas in reggae
Riff: Kort, herhaald instrumentaal motief, vaak de hook van een rocknummer
Riot grrrl: Feministische punkbeweging uit de jaren 90
Rude boys: Jamaicaanse straatcultuur, verbonden met ska en rocksteady
Sample: Een stukje bestaande opname, hergebruikt als bouwsteen
Sampler: Apparaat dat opgenomen geluid afspeelbaar maakt
Sampling: Opgenomen geluid hergebruiken als bouwsteen
Sequencer: Apparaat dat een reeks noten of klanken herhaalt
Ska: Jamaicaanse muziek met accenten op de offbeat
Skiffle: Britse doe-het-zelfmuziek met wasbord en theekistbas (jaren 50)
Solid body: Gitaar van massief hout, minder gevoelig voor feedback
Song plugger: Pianist die nieuwe liedjes promootte door ze voor te spelen
Soul: Gospel en rhythm-and-blues met wereldlijke teksten
Stil-luid-dynamiek: Afwisseling van zachte coupletten en luide refreinen (Pixies, Nirvana)
Strain: Afgerond deel van 16 maten in ragtime en marsmuziek
Streaming: Muziek afspelen via internet zonder het bestand te bezitten
Subcultuur: Kleinere groep binnen een cultuur met afwijkende normen, niet per se jong
Subtractieve synthese: Klank maken door een rijke golf te filteren
Superproducer: Producer wiens geluid belangrijker is dan dat van de artiest
Swing-achtsten: Ongelijke achtste noten, lang–kort
Syncope: Accent tussen of vóór de tel
Synthesizer: Instrument dat klank elektronisch opwekt en vormt
Synthesizer: Elektronisch instrument dat klank opwekt en vormt
Tapeloop: Een stuk geluidsband dat rondloopt en zich eindeloos herhaalt
Topliner: Schrijft melodie en tekst op een bestaande beat
Tritonus-substitutie: Een dominant vervangen door de dominant een tritonus verder
Varispeed: Een band sneller of langzamer afspelen, waardoor tempo én toonhoogte veranderen
Vocoder: Apparaat dat de klankkleur van een stem op een synthesizer legt
Wall of Sound: Productiestijl van Phil Spector, met verdubbelde instrumenten en galm