SoR Magazine #4 · The Troubles · tot slot

Tijdlijn

Van de mars in Derry in 1968 tot het referendum van 1998: blader door dertig jaar Troubles, met een fragment bij bijna elk jaar.

Scroll, sleep of gebruik de pijltjes →

De straat op

Een mars in Derry

Op 5 oktober 1968 verbiedt de politie een mars van de burgerrechtenbeweging NICRA in Derry en slaat de optocht uiteen met wapenstokken. Televisieploegen staan erbij. De beelden gaan de wereld over. Veel historici zien deze dag als het begin van de Troubles, al kiezen anderen een andere datum.

Foto: Gus Owen · CC BY-SA 4.0

Troepen op straat

In augustus 1969 duurt de Slag om de Bogside in Derry drie dagen, en in Belfast volgen rellen en brandstichting. Op 14 augustus stuurt Londen het leger. Veel katholieken zien de soldaten eerst als bescherming. Het wordt de langste operatie in de geschiedenis van het Britse leger.

Internering

Op 9 augustus 1971 voert de regering van Noord-Ierland internering in: mensen kunnen zonder rechter worden opgepakt en vastgehouden. De eerste golf treft vrijwel alleen katholieken en nationalisten. Het verzet neemt daardoor toe, en het geweld ook. In 1972 komen bijna vijfhonderd mensen om, het dodelijkste jaar van de Troubles.

Bloody Sunday

Op 30 januari 1972 schieten soldaten van de Parachute Regiment in de Bogside op een mars tegen de internering. Dertien mensen overlijden die dag, een veertiende vier maanden later. John Lennon schrijft binnen enkele maanden zijn eigen Sunday Bloody Sunday en schenkt de royalty's aan de burgerrechtenbeweging.

John Lennon & Yoko OnoSunday Bloody Sunday · 1972
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Een single die de BBC niet draait

Paul en Linda McCartney schrijven na Bloody Sunday Give Ireland Back to the Irish. De single verschijnt op 18 februari 1972 en wordt door de BBC, Radio Luxembourg en de Independent Television Authority geweigerd. Op de b-kant staat een instrumentale versie. In Ierland staat het nummer een week op één.

WingsGive Ireland Back to the Irish · 1972
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Het stadje van Phil Coulter

The Dubliners nemen The Town I Loved So Well op voor het album Plain and Simple. Phil Coulter schreef het over zijn jeugd in Derry. Drie coupletten beschrijven een kleine stad waar iedereen elkaar kende, en de laatste twee gaan over soldaten, geweld en de hoop op vrede. Luke Kelly zingt het.

The DublinersThe Town I Loved So Well · 1973
Punk en gevangenis

De Miami Showband

Op 31 juli 1975 beveelt een valse controlepost aan de A1 in County Down de leden van de Miami Showband uit hun bus. Leden van de Ulster Volunteer Force doden Fran O'Toole, Tony Geraghty en Brian McCoy. Daarna is optreden in het noorden voor veel bands riskant.

Teenage Kicks

Terri Hooley van Good Vibrations brengt in april 1978 Big Time van Rudi uit, de eerste plaat van zijn label. In september volgt Teenage Kicks van The Undertones uit Derry. John Peel draait de single, Sire Records neemt de band onder contract en de heruitgave haalt nummer 31 in de Britse lijst.

The UndertonesTeenage Kicks · 1978
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Alternative Ulster

Stiff Little Fingers brengen Suspect Device uit in februari en Alternative Ulster in oktober. Het album Inflammable Material, in 1979 bij Rough Trade, haalt nummer 14 en geldt als het eerste onafhankelijke album in de Britse top twintig. De teksten gaan over leven in Belfast.

Stiff Little FingersAlternative Ulster · 1978
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

De hongerstaking

Bobby Sands begint op 1 maart 1981 in de Maze een hongerstaking en wordt op 9 april gekozen als parlementslid voor Fermanagh en South Tyrone. Hij overlijdt op 5 mei na 66 dagen. Negen anderen volgen hem. De staking wordt op 3 oktober stopgezet.

Sunday Bloody Sunday

U2 brengt op 28 februari 1983 het album War uit, met Sunday Bloody Sunday als openingsnummer. Larry Mullen speelt een snaredrum als militaire marsmuziek. Bono zegt bij concerten steeds dat het geen rebellenlied is. Op 5 juni 1983 wordt het nummer gefilmd in Red Rocks, Colorado.

U2Sunday Bloody Sunday · 1983
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Ride On

Christy Moore neemt Back Home in Derry op voor zijn album Ride On. De tekst is van Bobby Sands, geschreven in de Maze, en gaat over Ierse opstandelingen die na de rebellie van 1803 naar Van Diemen's Land worden gestuurd. De melodie is losjes ontleend aan een lied van Gordon Lightfoot.

Christy MooreBack Home in Derry · 1984
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking
Verboden stemmen

The Island

Paul Brady, geboren in Strabane, brengt The Island uit op Back to the Centre. Het lied vergelijkt Noord-Ierland met Libanon, noemt de katholieke Markets en de werf Harland & Wolff, en kiest geen kant. Aan beide zijden betalen jonge mensen de prijs.

Paul BradyThe Island · 1985
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Enniskillen

Op 8 november 1987 ontploft een bom van de IRA bij het oorlogsmonument in Enniskillen, vlak voor de herdenking van gesneuvelden. Elf mensen komen om, meer dan zestig raken gewond. In Denver spreekt Bono dezelfde dag midden in Sunday Bloody Sunday zijn afkeer uit.

Het zendverbod

Op 19 oktober 1988 verbiedt Londen de stem van Sinn Féin en tien andere organisaties op radio en televisie. Acteurs spreken hun woorden in. De Pogues brengen Streets of Sorrow / Birmingham Six uit en de Independent Broadcasting Authority verbiedt het lied.

The PoguesStreets of Sorrow / Birmingham Six · 1988
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Belfast Child

Simple Minds brengen Belfast Child uit op 6 februari 1989. Jim Kerr schreef het na Enniskillen, op de muziek van She Moved Through the Fair. Het nummer staat in Groot-Brittannië, Ierland en Nederland op één en duurt bijna zeven minuten.

Simple MindsBelfast Child · 1989
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking
Op weg naar vrede

Zombie

Dolores O'Riordan schrijft Zombie na de bom van Warrington in 1993, waarbij twee jongens omkwamen. Het nummer verschijnt op 19 september 1994. De IRA kondigt op 31 augustus een staakt-het-vuren aan en op 16 september wordt het zendverbod ingetrokken. De loyalistische groepen volgen op 13 oktober.

The CranberriesZombie · 1994
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Days Like This

Van Morrison brengt in mei Days Like This uit. Het nummer wordt het volkslied van de vredesbeweging en klinkt in de tv-spot van de Britse regering voor het staakt-het-vuren. Op 30 november zingt hij het in Belfast voor tienduizenden mensen, bij het bezoek van president Clinton.

Van MorrisonDays Like This · 1995
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de bespreking

Please

U2 brengt in september Please uit, een tweede lied over de Troubles. Op de hoes staan Gerry Adams, David Trimble, Ian Paisley en John Hume. De clip van Anton Corbijn toont een bedelaar met een bord in een straat die No Name heet.

U2Please · 1997

Goede Vrijdag

Op 10 april 1998 wordt het Goede Vrijdagakkoord getekend. Op 19 mei staan John Hume en David Trimble samen met U2 en Ash op het podium van de Waterfront Hall. Drie dagen later stemt 71,1 procent van Noord-Ierland ja. Op 15 augustus doodt een bom in Omagh negenentwintig mensen.

Foto: Man vyi · Public domain