SoR Magazine #4 · The Troubles · verhaal 4 van 5
Het lange einde
Van Enniskillen in 1987 tot het referendum van 1998: de liedjes van Simple Minds, The Cranberries, Van Morrison en U2 die de weg naar het Goede Vrijdagakkoord begeleidden.
← Vorig verhaal: Verboden stemmen
Foto: hoesontwerp, zie de bronpagina · afbeelding van Apple Music, getoond als citaat bij de besprekingPoppy Day
Op zondag 8 november 1987 verzamelden inwoners van Enniskillen zich bij het oorlogsmonument voor de jaarlijkse herdenking van gesneuvelden, Remembrance Day. Een bom van de IRA, verborgen in een gebouw naast het monument, ontplofte voordat de plechtigheid begon. Elf mensen kwamen om, meer dan zestig raakten gewond. Een twaalfde slachtoffer overleed jaren later. De meeste doden waren ouderen, onder wie echtparen, en een verpleegster van twintig.
De Schotse zanger Jim Kerr van Simple Minds hoorde een paar dagen later een melodie in zijn hoofd en was verdrietig over de beelden. Hij maakte er een lied van dat de mensen in Noord-Ierland wilde aanspreken die iemand hadden verloren. De muziek is die van het traditionele She Moved Through the Fair, met nieuwe woorden. Belfast Child kwam op 6 februari 1989 uit als eerste nummer van de ep Ballad of the Streets en stond in Groot-Brittannië, Ierland en Nederland op nummer één. Het duurt bijna zeven minuten. Kerr zei dat hij geen wijsheid verkocht maar een paar vragen te stellen had.
Belfast Child van Simple Minds, een Schotse band met een Ierse melodie. Luister naar de melodie, die je misschien kent van She Moved Through the Fair.
Een zangeres uit Limerick
In maart 1993 ontplofte in Warrington, in het noordwesten van Engeland, een bom van de IRA in een afvalbak in een winkelstraat. Twee jongens kwamen om: Johnathan Ball, drie jaar, en Tim Parry, twaalf. Zesenvijftig mensen raakten gewond. De zangeres Dolores O'Riordan van The Cranberries, die toen in Engeland op tournee was, schreef er een lied over. Ze maakte het af in haar flat in Limerick. Haar titel was eerst In Your Head.
Het werd Zombie. The Cranberries speelden tot dan toe zachte gitaarpop. Dit nummer klonk veel zwaarder, met vervormde gitaren. O'Riordan zei dat het een lied tegen geweld was, en het zegt dat gewone Ieren niet verantwoordelijk zijn voor wat er in hun naam gebeurt. Het kwam op 19 september 1994 uit en stond in veel landen op nummer één. In Groot-Brittannië werd het nummer veertien. De videoclip, geregisseerd door Samuel Bayer, toont O'Riordan met gouden verf, kinderen en beelden uit een verwoest Belfast. In april 2020 bereikte hij als eerste clip van een Ierse groep een miljard weergaven op YouTube.
Foto: Bart Notermans from Rotterdam, The Netherlands · CC BY-SA 2.0Vuren die zwegen
Op 31 augustus 1994 kondigde de IRA een staakt-het-vuren aan, en op 13 oktober volgden de loyalistische groepen. Op 16 september trok Londen de regel in dat stemmen van Sinn Féin niet mochten worden uitgezonden. In november 1995 bezocht Bill Clinton Belfast. Tussen de zestig- en tachtigduizend mensen kwamen naar de bijeenkomst, en Van Morrison, geboren in het oosten van de stad, zong Days Like This. Het nummer was in mei 1995 uitgekomen en was al een soort volkslied van de vredesbeweging geworden. De Britse regering gebruikte het, samen met Brown Eyed Girl, in een tv-spot voor het staakt-het-vuren.
Days Like This van Van Morrison. Een eenvoudig lied over een mooie dag, dat in Belfast een hele andere betekenis kreeg.
In 1997 bracht U2 het nummer Please uit. Net als Sunday Bloody Sunday gaat het over de Troubles. Op de hoes van de single staan vier Noord-Ierse politici: Gerry Adams, David Trimble, Ian Paisley en John Hume. De clip is van Anton Corbijn, in zwart-wit, en toont een bedelaar met een bord waarop please staat, in een straat die No Name heet.
Please van U2, uit 1997, met op de hoes de vier politici.
Een handdruk op het podium
Op 10 april 1998, Goede Vrijdag, werd in Belfast het akkoord getekend dat de Troubles beëindigde. Het Goede Vrijdagakkoord regelde onder meer dat Noord-Ierland deel van het Verenigd Koninkrijk blijft zolang een meerderheid dat wil, dat protestanten en katholieken samen regeren, dat paramilitaire groepen hun wapens inleveren en dat de politie wordt hervormd. Op 22 mei stemden de inwoners van Noord-Ierland erover, en van de Ierse Republiek over een aanpassing van de grondwet. In het noorden was 71,1 procent voor, in de Republiek 94,4 procent.
Drie dagen voor het referendum, op 19 mei, gaf U2 samen met de band Ash een concert in de Waterfront Hall in Belfast, bedoeld om de ja-stem te steunen. Op het podium stonden ook John Hume, leider van de katholieke SDLP, en David Trimble, leider van de unionistische Ulster Unionist Party. Bono pakte hun handen en hield ze omhoog. De foto werd het beeld van de campagne. Hoeveel invloed het concert had op de uitslag, daarover lopen de meningen uiteen: sommigen zeggen dat het de campagne een enorme impuls gaf, anderen dat het geen kiezers heeft overtuigd.
Foto: Man vyi · Public domainHet geweld stopte niet meteen. Op 15 augustus 1998 doodde een bom in Omagh negenentwintig mensen. Meer dan 3.500 mensen kwamen tijdens de Troubles om, ruim de helft burgers. In Belfast staan nog steeds de zogenoemde peace walls, hoge muren tussen katholieke en protestantse wijken, soms met een poort die 's nachts dichtgaat.
Foto: Gareth James · CC BY-SA 2.0