Alle filmrollen

Begrippen

Alle begrippen uit De Droomfabriek op één plek. Typ om te zoeken; de link brengt je naar het hoofdstuk.

'I want'-lied: Lied waarin de hoofdpersoon vertelt waar ze naar verlangt; vast onderdeel van de Disney-musical.
5/4-maat: Maatsoort met vijf tellen per maat, zoals in Mission: Impossible.
Anempathische muziek: Muziek die onverschillig lijkt tegenover het beeld en daardoor het contrast versterkt.
Arpeggio: Akkoord waarvan de tonen na elkaar in plaats van tegelijk klinken.
Arpeggio: Akkoord waarvan de tonen na elkaar klinken in plaats van tegelijk.
Atelier: Werkwijze waarin één componist thema's en klank bepaalt en een team de muziek uitwerkt.
Auteurstheorie: Idee dat de regisseur de eigenlijke auteur van een film is.
Backstagemusical: Musical over het maken van een show; de liedjes worden in het verhaal als toneelnummers uitgevoerd.
Bandmanipulatie: Opgenomen geluid op tape versnellen, vertragen, omkeren, knippen en plakken.
Bigband: Groot jazzorkest met secties trompetten, trombones en saxofoons plus ritmesectie.
Biwa: Japanse luit met een scherpe, percussieve klank.
Blaxploitation: Amerikaanse actiefilms uit de jaren zeventig met zwarte hoofdrolspelers, met soul en funk als score.
Blockbuster: Grote, dure publieksfilm die op massaal succes mikt.
Blokgolf: Eenvoudige golfvorm met een scherpe, 'piepende' klank, typisch voor 8-bit.
Bourdon: Liggende grondtoon onder een melodie, in de Indiase muziek meestal op de tanpura.
Bouzouki: Grieks tokkelinstrument met een lange hals.
Braam: Laag, metalig koperachtig geluid dat rond de Inception-trailers populair werd.
Bronmuziek: Muziek die in de filmwereld zelf klinkt, met een zichtbare of hoorbare bron.
Bronmuziek: Muziek die in de wereld van het verhaal klinkt en die de personages ook horen, zoals een band of een radio.
Calypso: Liedvorm uit Trinidad met een dansbaar, gesyncopeerd ritme.
Cantopop: Kantonese popmuziek uit Hongkong.
Celesta: Toetsinstrument waarin hamertjes op metalen plaatjes slaan, met een heldere, klokachtige klank.
Chiptune: Muziek gemaakt met (of in de stijl van) de geluidschips van oude computers en consoles.
Chopped and screwed: Hiphoptechniek waarbij een opname wordt vertraagd en verlaagd en stukjes worden herhaald.
Chromatiek: Melodie of harmonie die in halve toonstappen beweegt, met noten buiten de gewone toonladder.
Cimbalom: Groot hakkebord uit Midden-Europa waarvan de snaren met hamertjes worden aangeslagen.
Cimbalom: Hongaars hakkebord waarvan de snaren met hamertjes worden aangeslagen.
Click track: Tikkend metronoomsignaal bij de opname, afgestemd op de lengte van het beeld.
Cluster: Akkoord van dicht naast elkaar liggende tonen; klinkt als een dichte klankvlek.
Cluster: Akkoord van tonen die vlak naast elkaar liggen.
Cluster: Akkoord van tonen die vlak naast elkaar liggen.
Compilatiepartituur: Filmmuziek die bestaande stukken en eigen thema's samenvoegt.
Compilatiescore: Soundtrack die bestaat uit bestaande nummers in plaats van nieuw gecomponeerde muziek.
Contrapunt: Het gelijktijdig klinken van twee of meer zelfstandige melodieën.
Cue sheet: Lijst bij een stomme film met per scène het soort muziek en de duur.
Drone: Lang aangehouden toon of klankveld als basis van de muziek.
Drumcomputer: Elektronisch apparaat dat programmeerbare drumritmes speelt.
Epic music: Genre van trailermuziek met koor, grote percussie en snelle climax.
Erhu: Chinese tweesnarige strijker met een nasale, zingende klank.
Fictieve componist: Verzonnen componist wiens muziek in de film een rol speelt, zoals Van den Budenmayer.
Filmmusical: Film waarin liedjes en dans het verhaal vooruitduwen.
Flügelhorn: Koperinstrument dat lijkt op een trompet, met een rondere, warmere klank.
FM-synthese: Klankopwekking waarbij de ene golf de frequentie van een andere moduleert; typisch voor de Mega Drive.
Franchise-sound: Muzikale identiteit die over een hele filmreeks herkenbaar blijft.
Geluidschip: Chip in een spelcomputer die eenvoudige golfvormen opwekt.
Gesynchroniseerde partituur: Orkestmuziek die op de film zelf staat en precies gelijk loopt met het beeld.
Giallo: Italiaanse stilistische moordthriller (zie Filmrol 5).
Giallo: Italiaanse moordthriller, vooral uit de jaren zestig en zeventig, genoemd naar de gele omslagen van goedkope detectiveboekjes.
Gregoriaans: Eenstemmige, onbegeleide kerkzang uit de middeleeuwen.
Hemiool: Ritmische verschuiving waarbij twee groepen van drie en drie groepen van twee elkaar afwisselen.
Hurry, misterioso, agitato: Typen stemmingsstukken voor achtervolging, spanning en gevaar.
Hybride score: Score die orkest, koor en elektronica tot één geluid mengt.
Indiefilm: Onafhankelijke film buiten de grote studio's, met een klein budget.
Interactieve muziek: Gamemuziek die verandert door wat de speler doet.
JRPG: Japans rollenspel, zoals Dragon Quest en Final Fantasy.
Keltische klanken: Kleuren uit de volksmuziek van Ierland en Schotland: doedelzak, uilleann pipes, tin whistle, fiddle.
Kinothek: Becces bibliotheek (vanaf 1919) van korte stukken, geordend naar stemming en situatie.
Leidmotief: Kort thema dat bij een personage of idee hoort en terugkeert en verandert.
Leidmotief: Kort thema dat bij een personage, plek of idee hoort en steeds terugkomt.
Leidmotief: Vast muzikaal idee dat bij een personage of gegeven hoort en steeds terugkeert.
Leidmotief: Thema voor een personage, plek of idee dat terugkeert en verandert.
Les Six: Groep jonge Franse componisten rond 1920, onder wie Honegger, Auric en Tailleferre.
Magisch realisme: Stijl waarin de gewone werkelijkheid ongemerkt overgaat in droom en verbeelding, zoals bij André Delvaux.
Main title: Muziek onder de begintitels; zet de toon van de film.
Mickey-mousing: Muziek die de actie in beeld tel voor tel nabootst.
Mickey-mousing: Muziek die elke beweging in beeld precies nabootst, tot op de tel.
Minimal music: Muziek uit korte patronen die vele keren herhaald worden en langzaam veranderen.
Minimal music: Stroming waarin korte patronen lang worden herhaald en langzaam veranderen.
Modale harmonie: Harmonie op oude toonladders als het dorisch en aeolisch in plaats van gewoon majeur en mineur.
Modale jazz: Improvisatie op toonladders (modi) in plaats van snel wisselende akkoorden.
Montage: Het aan elkaar zetten van shots, zodat een ritme of nieuwe betekenis ontstaat.
Music director: In de Indiase film: de componist die de liedjes schrijft en de opnames leidt.
Musique d'ameublement: Saties 'meubelmuziek': muziek voor de achtergrond die niet om aandacht vraagt.
Nasynchroniseren: Achteraf een stem of zang inspreken bij het beeld, soms door iemand anders dan de acteur.
Neorealisme: Italiaanse naoorlogse film op straat, met lekenacteurs en weinig geld.
Newman-sound: Warme, glanzende strijkersklank die Alfred Newman bij Fox ontwikkelde.
Noh en gagaku: Klassiek Japans muziektheater en oude Japanse hofmuziek.
Nouvelle vague: Franse 'nieuwe golf' van jonge critici-regisseurs vanaf eind jaren vijftig.
Ondes Martenot: Frans elektronisch instrument uit 1928 met glijdende, zwevende tonen.
Open kwinten: Samenklanken zonder terts; klinken leeg en weids, typisch voor americana.
Orkestrator: Musicus die de schets van de componist uitwerkt voor het volledige orkest.
Orkestrator: Musicus die de schets van een componist over de instrumenten van het orkest verdeelt.
Oscillator: Schakeling die een elektrische trilling en dus een toon opwekt.
Ostinato: Kort motief dat steeds wordt herhaald, zoals de baslijn van Peter Gunn.
Ostinato: Steeds herhaald kort motief of ritme.
Ostinato: Kort motief dat steeds herhaald wordt.
Ostinato: Kort muzikaal figuur dat steeds wordt herhaald.
Ostinato: Kort muzikaal figuur dat steeds wordt herhaald.
Ouverture en pauzemuziek: Muziek voor het begin en tijdens de pauze van lange epossen, zoals in de opera.
Parallelle cinema: Indiase arthousefilm zonder de liedjes en sterren van Bombay.
Pentatoniek: Toonladder van vijf tonen, veel gebruikt in Oost-Aziatische en volksmuziek.
Pentatoniek: Toonladder van vijf tonen zonder halve toonafstanden.
Playback: Acteurs zingen of dansen op muziek die vooraf is opgenomen.
Playbackzanger: Zanger die de liedjes opneemt waarop een acteur in beeld de lippen beweegt.
Poëtisch realisme: Franse filmstroming uit de jaren dertig: sombere, sfeervolle films over gewone mensen.
Prestige-tv: Series met het budget en de ambitie van speelfilms, vanaf HBO rond 2000.
Raga: Melodisch raamwerk in de Indiase klassieke muziek, met eigen tonen, wendingen en stemming.
Recitatief: Gezongen spreektekst, zoals in de opera; in Les parapluies de Cherbourg wordt alle dialoog zo gezongen.
Ronroco: Andes-luit met dubbele snaren uit de charangofamilie, gespeeld door Santaolalla.
Scat: Zingen op klanken zonder betekenis in plaats van woorden, alsof de stem een instrument is; bekend uit de jazz.
Sequencer: Apparaat dat korte patronen van tonen automatisch herhaalt.
Silly Symphonies: Reeks korte Disney-tekenfilms (vanaf 1929) waarin de muziek het uitgangspunt is.
Sirtaki: Griekse dans die voor Zorba the Greek (1964) werd bedacht: een langzaam begin dat steeds sneller wordt.
Slidegitaar: Gitaarspel waarbij een buisje van glas of metaal (bottleneck) over de snaren schuift, zodat de toon traploos glijdt.
Socialistisch realisme: Voorgeschreven kunststijl in het Oostblok die de socialistische staat positief en begrijpelijk moest tonen.
Sounddesign: Het ontwerpen van geluiden en klankkleuren, op de grens van muziek en geluidseffect.
Spaghettiwestern: Italiaanse western, vaak gefilmd in Spanje, goedkoper en harder dan de Amerikaanse.
Studiosysteem: Hollywoodstudio's met eigen orkesten, muziekafdelingen en componisten in vaste dienst.
Suite: Reeks fragmenten uit een filmscore, bewerkt voor de concertzaal.
Synthwave: Muziek vanaf ca. 2010 die de synthesizerklank van de jaren tachtig nabootst.
Tableau: Afgerond deel van een vroege film of partituur, zoals bij Saint-Saëns' opus 128.
Talkie: Vroege geluidsfilm met gesynchroniseerde spraak en zang.
Talking drum: West-Afrikaanse zandlopertrommel waarvan de toonhoogte met spanningskoorden verandert.
Theaterorgel: Orgel voor de bioscoop dat een orkest nadoet, met slagwerk en geluidseffecten.
Theremin: Elektronisch instrument dat je bespeelt door je handen in een elektrisch veld te bewegen, zonder het aan te raken.
Theremin: Elektronisch instrument dat je bespeelt zonder het aan te raken, met glijdende tonen.
Titelsong: Lied onder de begintitels dat als single de film aanprijst, zoals bij High Noon.
Titelsong: Lied onder de begintitels, vaak ook als hitsingle uitgebracht.
Tokusatsu: Japanse film of serie met speciale effecten, zoals Godzilla.
Tremolo: Snel herhaald aanslaan van dezelfde noot, zodat een trillende toon ontstaat.
Tritonus: Interval van drie hele tonen; klinkt gespannen, centraal in West Side Story.
Tv-tune: Korte herkenningsmelodie van een serie, die elke aflevering terugkomt.
Twaalftoonstechniek: Componeren met een reeks van alle twaalf tonen, zonder grondtoon.
Twaalftoontechniek: Compositiewijze waarbij alle twaalf tonen in een vaste reeks staan; er is geen grondtoon of toonsoort.
Twanggitaar: Elektrische gitaar met harde aanslag op de lage snaren en veel galm.
Underscore: Muziek die alleen de kijker hoort, niet de personages in de film.
Verticale montage: Eisensteins idee van beeld en muziek als twee lagen die op elkaar aansluiten.
Vitaphone: Geluidssysteem van Warner Bros. met grote platen die gelijk liepen met de film.
Vocoder: Apparaat dat de klankkleur van een stem op een synthesizer overzet, zodat de synthesizer lijkt te zingen.
Wah-wah: Gitaareffect met een pedaal dat de klank laat 'praten'.
Wuxia: Chinees genre over vechtkunstenaars en ridderlijke helden.