De platenhoes als kunst · SoR Magazine #3

Van de hoofdredacteur

Met de koptelefoon op elk stukje van de hoes bekijken, de songteksten meelezen, zien wie de plaat heeft gemaakt en wie er op de foto staat: zo luisterde ik naar een nieuwe plaat. Dit derde nummer van SoR Magazine gaat over die hoes.

Voor veel mensen is de hoes het eerste dat ze van een album zien, nog voor ze een noot horen. Soms is dat beeld zo sterk dat het de muziek overstemt. Een prisma, een banaan, een rij witte lijnen op zwart: je herkent ze zonder titel. Dat is geen toeval. Er zat steeds een ontwerper of fotograaf achter, met een eigen idee en soms een eigen ruzie met de platenmaatschappij.

Het begint bij de uitvinder van de albumhoes. Daarna komen Blue Note, Warhol en Sgt. Pepper voorbij, en Hipgnosis, het bureau achter de grote hoezen van de jaren zeventig, met een songtekstanalyse van Wish You Were Here erachteraan. Anton Corbijn kwam uit Strijen en zette de gezichten van de popmuziek in zwart-wit. Punk en Factory brachten een hoes die voor de rechter kwam. Het nummer sluit af met de hoes van Joy Division.

Zet de koptelefoon op, pak de hoes erbij en lees mee. Mis je een hoes die hier volgens jou thuishoort? Laat het me weten.

Jan-Wolter SmitHoofdredacteur SoR Magazine

Tot 1939 zat een grammofoonplaat in een kale bruine hoes. Daarna werd die hoes een canvas, en een plaat kopen was ook een kunstwerk mee naar huis nemen. Dit nummer gaat over bijna een eeuw hoezen: van de ontwerper die het idee uit een advertentiekantoor meebracht tot een prisma zonder naam, een Nederlandse fotograaf in zwart-wit en de grafiek van een pulsar.

In dit nummer

De platenhoes als kunst · verhaal

De hoes is uitgevonden

Tot 1939 zaten platen in kale bruine papieren hoezen. Daarna maakten een ontwerper bij Columbia, de mensen van Blue Note, Andy Warhol en de Beatles van de verpakking een kunstwerk.

De platenhoes als kunst · verhaal

Hipgnosis

Een prisma, kinderen op een Ierse rots, twee zakenmannen waarvan er één in brand staat: achter bijna alle beroemde hoezen van de jaren zeventig zat één klein ontwerpbureau uit Londen.

SongtekstanalyseDe platenhoes als kunst

Wish You Were Here

Een radio die wegdraait, een oud bandlid dat plotseling in de studio staat en een hoes die in zwarte folie zat. Wat zegt dit lied, en wat zegt het over de plaat eromheen?

De platenhoes als kunst · verhaal

De man die muzikanten ziet

Anton Corbijn kwam uit een pastorie in Strijen en werd de fotograaf van Joy Division, U2 en Depeche Mode. Zijn zwart-witbeelden, vol korrel en schaduw, maakten van popsterren gewone mensen.

De platenhoes als kunst · verhaal

Knippen, plakken en schandaal

Van uitgeknipte krantenletters tot een diskette die geld kostte: de hoes als ruzie, als grap en als punkmiddel. En de hoezen die verboden, afgeplakt of aangeklaagd werden.