Harlem Renaissance · SoR Magazine #5

Van de hoofdredacteur

Ik luister graag naar opnamen waarop je de kamer nog hoort: het gekraak van de plaat, de piano die net niet helemaal gestemd is, een zangeres die vlak bij de microfoon staat. Dit vijfde nummer van SoR Magazine gaat over zulke opnamen, uit Harlem in de jaren twintig en dertig.

Het begint met mensen die verhuisden. Honderdduizenden zwarte Amerikanen trokken uit het Zuiden naar het noorden, en in Harlem ontstond een stad binnen de stad, met eigen kranten, clubs, dichters en muzikanten. Hun werk heet de Harlem Renaissance, al noemden ze het zelf nog niet zo.

Je leest over pianisten die op huisfeesten speelden om de huur te betalen, over het Cotton Club, waar zwarte artiesten optraden voor een wit publiek en waar de muziek beter was dan het kader eromheen, over Bessie Smith, Louis Armstrong en Ella Fitzgerald, en over één lied dat ik apart heb uitgeschreven: Strange Fruit.

Zet de opnames aan terwijl je leest. Kijk ook naar de foto's: dat waren mensen die er goed uitzagen en wisten wat ze deden. Mis je iemand die hier volgens jou in thuishoort? Laat het me weten.

Jan-Wolter SmitHoofdredacteur SoR Magazine

In de jaren twintig groeide Harlem uit tot de zwarte hoofdstad van Amerika. Er waren dichters die blues in hun regels zetten, pianisten die op huisfeesten de huur bij elkaar speelden, een club waar zwarte orkesten voor een wit publiek speelden en een talentenjacht die een tienermeisje beroemd maakte. Dit nummer volgt die muziek van Crazy Blues in 1920 tot Strange Fruit in 1939.

In dit nummer

Harlem Renaissance · verhaal

Waarom Harlem

Honderdduizenden zwarte Amerikanen verhuisden uit het Zuiden naar het noorden, en Harlem werd hun hoofdstad. Een filosoof, een dichter en een bluesplaat maakten er een beweging van.

Harlem Renaissance · verhaal

Rent parties en stride

Wie de huur niet kon betalen, gaf een feest. De pianisten die daar speelden vonden een stijl uit waarin één hand een heel orkest nadoet.

Harlem Renaissance · verhaal

Het Cotton Club

Zwarte artiesten op het podium, witte gasten in de zaal. Duke Ellington en Cab Calloway maakten er muziek die de radio door het hele land hoorde.

Harlem Renaissance · verhaal

Van Bessie tot Ella

De keizerin van de blues, een trompettist uit New Orleans en een meisje dat wilde dansen maar zong: drie stemmen die Harlem van platen naar podia brachten.

SongtekstanalyseHarlem Renaissance

Strange Fruit

Een gedicht van een leraar uit de Bronx, een nachtclub waar het licht uitging en een opname die haar platenmaatschappij niet wilde. Hoe Billie Holiday een protest zong zonder haar stem te verheffen.