Ensemble Shashmaqam

Uit HitStory, de popencyclopedie van School of Rock · Artiest

Ensemble Shashmaqam · Shashmaqam is een muziekgenre uit Centraal-Azië, kenmerkend voor Tadzjikistan en Oezbekistan, dat waarschijnlijk in de stad Boechara is ontstaan. Het woord betekent in het Perzisch de zes maqams, de modi waarop de muziek berust. Het is een verfijnde muziek met teksten die zijn ontleend aan soefidichters over goddelijke liefde. De instrumenten begeleiden de stemmen sober. Meestal gaat het om een paar langhalsluiten, zoals de rawap, tar, tanbur of dutar, de dayra, een kaderdrum met rinkelende plaatjes die op een tamboerijn lijkt, en de sato, een gestreken tanbur.

Muziek en doorbraak

In de eerste helft van de twintigste eeuw schreef Abdul Rauf Fitrad in 1927 een boek waarin hij de shashmaqam voorstelde als de grote muziektraditie van het Oezbeekse volk. In de jaren dertig, onder Stalin, werd de muziek met argwaan bekeken, en vanaf het midden van de jaren vijftig werd ze ideologisch weer in ere hersteld. Tadzjikistan en Oezbekistan beschouwden de muziek elk als eigen erfgoed, en in Doesjanbe en Tasjkent ontstond een eigen traditie. In de jaren tachtig begon die kunstmatige scheiding te veranderen.

Invloed

De Boechaarse Joden brachten de shashmaqam naar het Westen, vooral naar de Verenigde Staten. Veel van hen waren succesvolle uitvoerders. Een ensemble als dit laat horen hoe oud en geavanceerd de klassieke muziek van Centraal-Azië is, met een eigen systeem van modi dat naast de Perzische en Turkse traditie staat.

Luisteren

• 
  Talqin-i Bayat · Ensemble Shashmaqam, 1991