2 talen
Ensemble Bîrûn & Kudsi Ergüner
Uit HitStory, de popencyclopedie van School of Rock · Artiest
Ensemble Bîrûn & Kudsi Ergüner · Kudsi Ergüner is een Turkse meester van de ney, de rietfluit die in de soefimuziek een grote rol speelt, en Ensemble Bîrûn speelt de klassieke Osmaanse muziek. Om hun werk te begrijpen helpt het de traditie te kennen. Osmaanse muziek, ook Turkse klassieke muziek genoemd, is de klassieke muziek van het Osmaanse Rijk. Ze ontstond aan het paleis, in de grote steden en in de soefilogen en kent traditioneel een solozanger met een klein tot middelgroot instrumentaal ensemble.
Muziek en doorbraak
De traditie bereikte haar hoogtepunt rond het begin van de achttiende eeuw en gaat terug op de muziek van de Hellenistische en Perzische wereld. Kenmerkend is het modale systeem van makams, waarin melodische toonladders en de vorm van de melodie worden vastgelegd. Alleen al in de Osmaanse muziek zijn meer dan zeshonderd makams gebruikt. Tot de vormen horen de peşrev, de kâr en de saz semaî. Zo'n peşrev is een instrumentaal openingsstuk, zoals Acem Peşrev, dat in een bepaalde ritmecyclus is geschreven, hier Usûl Devr-i Kebîr.
Invloed
In de negentiende eeuw zorgde de verwestersing ervoor dat de westerse klassieke muziek de eigen traditie verdrong. De Osmaanse elite vond de eigen muziek primitief en onderontwikkeld naast de westerse, en na de val van het rijk probeerde de nieuwe republikeinse elite haar verder terug te dringen. Muzikanten als Ergüner en ensembles als Bîrûn houden de oude traditie levend, met de kenmerkende klank van ney, snaarinstrumenten en slaginstrumenten.
Luisteren
Acem Peşrev (Usûl Devr-i Kebîr) · Ensemble Bîrûn & Kudsi Ergüner, 2018