2 talen
Te Rauparaha
Uit HitStory, de popencyclopedie van School of Rock · Artiest
Te Rauparaha was een Māori-rangatira, krijgsheer en leider van de iwi Ngāti Toa en Ngāti Raukawa. Hij werd waarschijnlijk in de jaren 1760 geboren, bij Kāwhia of in de Waikato-vallei, en overleed in 1849. Hij was een van de machtigste militaire leiders van de Musketoorlogen. Toen Ngāti Toa in 1822 uit het gebied rond Kāwhia werd verdreven, leidde hij een gevechtstocht naar het zuiden. Die eindigde met de heerschappij over het zuiden van het Noordereiland en het eiland Kapiti. In 1824 versloeg hij bij Waiorua een grote coalitie die het eiland wilde innemen. Daarna volgden jaarlijkse tochten naar het Zuidereiland. Vanwege zijn veroveringen noemde men hem de Napoleon van het Zuiden.
Muziek en doorbraak
Te Rauparaha moedigde walvisstations aan en handelde met de Europeanen om geweren te krijgen. Hij tekende vroeg het Verdrag van Waitangi en speelde een centrale rol in het Wairau-incident, dat velen als het eerste gevecht van de Nieuw-Zeelandse oorlogen zien. Kort voor zijn dood leidde hij de bouw van de Rangiātea-kerk in Ōtaki. Hij maakte van Ngāti Toa een van de rijkste en machtigste stammen van Nieuw-Zeeland en veranderde de Māori-stamstructuren blijvend.
Invloed
Hij was ook een begaafd componist van haka. Ka Mate is de bekendste, vooral omdat sportploegen die voor wedstrijden uitvoeren. Zo werkt zijn muzikale nalatenschap door in de wereldwijde herkenning van de haka.
Luisteren
Genoemd in andere artikelen
- Māori waiata en haka Genre
De bekendste, Ka Mate, maakte opperhoofd Te Rauparaha rond 1820.