2 talen
Krzysztof Penderecki
Uit HitStory, de popencyclopedie van School of Rock · Artiest
Krzysztof Penderecki was een Poolse componist en dirigent, geboren in 1933 in Dębica en overleden in 2020. Hij studeerde viool en daarna compositie aan de muziekacademie van Kraków, waar hij na zijn afstuderen in 1958 ook les ging geven. In 1959 trok hij op het festival Warschauer Herbst voor het eerst internationaal de aandacht. Zijn doorbraak kwam met Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima, een stuk voor strijkorkest uit 1960.
Muziek en doorbraak
In zijn vroege werk gebruikte Penderecki het orkest als een bron van klank. Strijkers spelen dichte klankclusters, glissando's en onconventionele speeltechnieken, en in andere stukken klinken zelfs schrijfmachines en gongs. Zijn notatie liet de gewone notenbalk los en tekende klanken die veranderen. Tegelijk schreef hij religieuze muziek, zoals de Lukaspassie uit 1963 tot 1966, die avant-garde taal combineert met barokke vormen. Zulke werken ontstonden in het communistische Oost-Europa.
Invloed
In het midden van de jaren zeventig, toen hij hoogleraar was aan Yale, koos hij voor een traditioneler en tonaler geluid. Zijn Poolse Requiem groeide uit een stuk voor Solidarność in Gdańsk. Penderecki schreef ook muziek voor film en theater. Zijn werk liet zien dat een orkest nieuwe en ontregelende klanken kon voortbrengen.
Luisteren
Luistertip. Luister naar Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima en let op hoe de strijkers vooral klank en geen melodie maken. Hoor je de dichte klankwolken, de glissando's en de hoge, schrijnende tonen?
Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima (Pools Nationaal Radio-Symfonieorkest, Penderecki) · Krzysztof Penderecki, 1960
Discografie
Studioalbums
- 1967Dies irae (Auschwitz Oratorio) / Polymorphia / De natura sonoris
- 1967The New Music
- 1970Williams: Sinfonietta for Wind Ensemble / Penderecki: Pittsburgh Overture / Mayuzumi: Music with Sculpture
- 1971Kosmogonia / Dimensions of Time and Silence / De natura sonoris II
- 1971New Swedish Instruments: Violino grande, Bolin Grand Piano
- 1972A Portrait
- 1972Jutrznia/Utrenja
- 1972Utrenja, the Entombment of Christ
- 1979Penderecki: Violin Concerto
- 1983Te Deum / Lacrimosa
- 1985Psalmen Davids / Anaklasis / Sonate / Fluorescences / Stabat Mater
- 1987Concerto n°2 pour violoncelle / Partita
- 1987Violin-Konzert
- 1988Penderecki: Threnody for the Victims of Hiroshima / Viola Concerto / van de Vate: Chernobyl / Concerto no. 1 for Violin and Orchestra
- 1989Penderecki: Symphony no. 2 / Bruzdowicz: Double Bass Concerto / Violin Concerto
- 1989St. Luke's Passion / Threnody / Polymorphy / String Quartet / Psalms of David / Dimensions of Time and Silence
- 1989Volume Five: Polskie Requiem/Polish Requiem; Dies Irae
- 1990St Luke Passion
- 1991Nono: Y su sangre ya viene cantando / Penderecki: Threnody for the victims of Hiroshima / Sonata for cello and orchestra / Bussoti: The Rara Requiem
- 1993Britten: War Requiem / Penderecki: Threnos / Berg: Violin Concerto
- 1993Concerto per violino ed orchestra / Concerto per violoncello ed orchestra no. 2
- 1993Lachrymae
- 1994Carmina Burana
- 1994Musica da camera
- 1994Penderecki dirigiert Penderecki: 2. Sinfonie / Adagio (4. Sinfonie)
- 1994Polska! A Celebration of Polish Music
- 1994String Quartets nos. 1 & 2 / Prelude for Clarinet Solo / Der unterbrochene Gedanke / String Trio / Quartet for Clarinet & String Trio
- 1994Threnody to the Victims of Hiroshima / Canticum Canticorum Salomonis / De Natura Sonoris nos. 1 & 2
- 1995Complete sacred works for chorus a cappella
- 1995Die Teufel von Loudun
- 1995Penderecki Gala
- 1996A Polish Requiem / The Dream of Jacob
- 1996Penderecki: Konzert für Flöte und Kammerorchester / Bartok: Suite Paysanne Hongroise / Eespere: Konzert für Flöte und Kammerorchester
- 1997Seven Gates of Jerusalem
- 1997Violin Concerto No. 2 "Metamorphosen"
- 1998Credo
- 199920th Century Music for Flute and Orchestra
- 1999Chamber Music
- 1999Credo
- 1999Lutosławski: Cello Concerto / Penderecki: Cello Concerto no. 2
- 1999Works for Clarinet - Sharon Kam meets Krzysztof Penderecki
- 2000Clarinet Quartet / String Trio
- 2000Orchestral Works, Vol. 1: Symphony no. 3 / Threnody
- 2000Orchestral Works, Vol. 2: Symphonies Nos. 1 and 5
- 2000Orchestral Works, Volume 3: Symphonies nos. 2 and 4
- 2000Passio et mors Domini nostri Jesu Christi secundum Lucam
- 2000Shostakovich: Violin Sonata / Penderecki / Pärt / Schnittke
- 2002Contemporary Quartet Plays Music of Bacewicz, Kisielewski, Komsta, Lutosławski, Penderecki
- 2003Sextet / Clarinet Quartet
- 2003St. Luke Passion
- 2003Threnos / Als Jakob erwachte / 2 Capriccios
- 2003Violin Concertos nos. 1 and 2
- 2004A Polish Requiem
- 2004Paradisi Gloria: Stabat Mater
- 2004Violin Sonatas nos. 1 and 2
- 2005Miserere
- 2006Cello Concerto / The Awakening of Jacob / Adagietto / Concerto for viola and orchestra
- 2006Clarinet Concerto / Flute Concerto / Agnus Dei
- 2006Symphony no. 7 "Seven Gates of Jerusalem"
- 2007Capriccio / De natura sonoris II / Piano Concerto
- 2007Te Deum / Hymne an den Heiligen Daniel / Polymorphia
- 2008Seven Gates of Jerusalem
- 2008Symphony no. 8 / Dies irae / Aus den Psalmen Davids
- 2008Works for Cellos and Orchestra: Concerto Grosso no. 1 / Largo / Cello Sonata
- 2009Complete Choral Works
- 2009Music for Chamber Orchestra
- 2009Rękopis znaleziony w Saragossie (soundtrack)
- 2009Utrenja
- 2010Credo
- 2010Horn Concerto / Violin Concerto
- 2011Viola Concerto / Cello Concerto no. 2
- 2012Canticum Canticorum Salomonis / Kosmogonia / Hymne an den heiligen Adalbert / Song of the Cherubim / Strophen
- 2012Changing Colors
- 2012Fonogrammi / Horn Concerto / Partita / The Awakening of Jacob / Anaklasis / De natura sonoris
- 2012Sinfoniettas / Oboe Capriccio / Three Pieces in Old Style / Serenade / Intermezzo
- 2013Complete Works for Cello Solo
- 2013Orchestral Works, Vol. 1
- 2013Piano Concerto "Resurrection" / Flute Concerto
- 2013Piano Concerto »Resurrection«
- 2013String Quartets
- 2015A Sea of Dreams Did Breathe on Me…
- 2015Clarinet Concerto / Flute Concerto / Concerto Grosso no. 1
- 2015Homo ludens
- 2015Magnificat / Kadisz
- 2015Polska
- 2015Soli
- 2016Concertos for Wind Instruments and Orchestra
- 2016Oriental Trumpet Concertos
- 2016Penderecki Conducts Penderecki, Vol. 1
- 2016Piano Concertos
- 2017Kosmogonia
- 2017Penderecki / Dvořák
- 2017Penderecki Conducts Penderecki, Vol. 2: Choral Music
- 2018Cello Concertos
- 2019Concerto per violoncello ed orchestra no. 2 / Sonata per violoncello ed orchestra
- 2019Penderecki
- 2019Sonoristic Penderecki by Penderecki
- 2019Symphony no. 3, op. 36 "Symphony of Sorrowful Songs"
- 2019Symphony no. 6 "Chinese Songs" / Concerto per clarinetto
- 2020Horn Concerto / Adagio for Strings / Violin Concerto no. 1 / Threnody for the Victims of Hiroshima
- 2020Penderecki’s Sinfonietta(s)
- 2021Complete Music For String Quartet / String Trio
- 2021Complete Quartets
- 2022Muzyka teatralna i filmowa
- 2022Szymanowski: Stabat Mater, op. 53 / Penderecki: Dies irae / Threnody to the Victims of Hiroshima
- 2023Sacred Choral Works
- 2023Symphony no. 6 “Chinese Songs” / Trumpet Concertino / Concerto doppio
- 2024Serenade: Works for Clarinet and Strings
- 2025Chamber Works
- 2025Resurrection / Ciaccona
- ?Penderecki: Pittsburgh Overture / Mayuzumi: Concerto for Percussion / Badings: Armageddon
- ?String Trios
In School of Rock
- De Droomfabriek: Filmrol 2 Reader
Voor The Shining (1980) gebruikte hij opnieuw muziek van Ligeti, en daarnaast van de Poolse componist Krzysztof Penderecki en van Béla Bartók.
Genoemd in andere artikelen
- Klankmassa's: Xenakis, Ligeti en Penderecki Genre
György Ligeti liet in Atmosphères (1961) een orkest langzaam van kleur verschieten, en Krzysztof Penderecki schreef voor 52 strijkers zijn Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima (1960).
- Modernisme, atonaliteit & avant-garde Genre
Stanley Kubrick koos voor 2001: A Space Odyssey (1968) bestaande werken van György Ligeti, en voor The Shining (1980) muziek van Ligeti en Krzysztof Penderecki.