Klik een genre om het te lezen en te beluisteren. De lijnen laten zien waar het vandaan komt en wat eruit voortkwam.
Stamboom, wereld of techniek: dezelfde genres langs de tijd, op de plek waar ze ontstonden, of met daarboven de uitvindingen, van grammofoon en elektrische gitaar tot sampler en streaming. Een doorgetrokken lijn betekent dat een uitvinding het genre mogelijk maakte, een stippellijn dat ze er later een rol in speelde.
Leerpad: kies een mixtape en loop de genres uit dat hoofdstuk in leesvolgorde door, met de pijltjestoetsen.
Speel de geschiedenis af en zie de genres één voor één ontstaan. Zet het geluid aan om ze ook te horen.
Per genrefamilie, in de volgorde waarin ze ontstonden, en daarna de instrumenten en muziektechnologie uit de weergave Techniek. Klik een naam om die op de kaart te openen en te beluisteren. Filmmuziek staat op een eigen kaart: de filmmuziekkaart.
Wortels
West-Afrikaanse muziektradities1700 · West- en Centraal-Afrika Tussen de zestiende en de negentiende eeuw werden meer dan twaalf miljoen Afrikanen als slaaf naar Amerika verscheept, de meesten uit West- en Centraal-Afrika.
Britse en Ierse volksmuziek1700 · Schotland, Ierland en Engeland Immigranten uit Schotland, Engeland en Ierland vestigden zich vanaf de achttiende eeuw in de Appalachen.
Europese kunstmuziek1750 · Europa Uit Europa kwam de harmonie van de kunstmuziek: majeur en mineur, akkoorden met een vaste functie, melodieën in regelmatige frasen en muziek die werd genoteerd.
Work songs en field hollers1800 · Plantages in het zuiden van de VS Op de katoen- en suikerplantages in het zuiden van de Verenigde Staten zongen tot slaaf gemaakte Afrikanen bij het werk.
Marsmuziek en brassbands1880 · Washington Eind negentiende eeuw had bijna elke Amerikaanse stad een brassband, en John Philip Sousa, leider van de United States Marine Band in Washington, schreef marsen als The Stars and Stripes Forever (1896).
Spirituals en gospel1890 · Zuid-VS Spirituals ontstonden in de negentiende eeuw onder tot slaaf gemaakte Afro-Amerikanen in het zuiden van de Verenigde Staten; in de zwarte kerken groeide daaruit in de jaren twintig en dertig de…
Delta-blues1890 · Mississippi Delta De blues groeide rond 1890 uit de work songs, hollers en spirituals van de zwarte bevolking op het platteland van het zuiden, met de Mississippi Delta als belangrijk gebied.
Ragtime1895 · Sedalia (Missouri) Ragtime was de eerste Afro-Amerikaanse muziekstijl die op grote schaal als bladmuziek werd verkocht.
Appalachian folk (mountain music)1900 · Appalachen Immigranten uit Schotland, Engeland en Ierland brachten vanaf de achttiende eeuw ballads en dansmuziek mee naar de Appalachen.
Classic blues1920 · New York In de jaren twintig waren de best verkochte bluesplaten van vrouwen.
Boogie-woogie1928 · Chicago Boogie-woogie is een pianostijl uit de blues, gespeeld in kroegen en op huisfeesten in het zuiden en later in Chicago.
Chicago-blues1948 · Chicago Na de Tweede Wereldoorlog trokken veel zwarte Amerikanen uit het zuiden naar Chicago, en de blues ging mee.
Jazz
New Orleans-jazz1900 · New Orleans In New Orleans groeide rond 1900 uit de brassbands de jazz, later ook Dixieland of hot jazz genoemd.
Swing en big band1930 · New York In de jaren dertig groeide de New Orleans-band uit tot de big band van twaalf tot zeventien muzikanten, met een arrangeur die riffs voor de secties schreef.
Bebop1940 · Harlem, New York Begin jaren veertig speelden jonge jazzmuzikanten na hun werk in de bigbands jamsessies in Minton's Playhouse in Harlem.
Latin jazz1947 · New York Machito en Mario Bauzá mengden vanaf 1943 in New York jazz met Cubaanse muziek.
Cool jazz en modale jazz1949 · New York Miles Davis nam in 1949 en 1950 met een nonet de opnames op die later Birth of the Cool heetten, met hoorn en tuba naast de gewone blazers en arrangementen van onder anderen Gil Evans.
West Coast jazz1952 · Los Angeles Cool jazz kreeg in de jaren vijftig een eigen variant in Californië, gespeeld door muzikanten die ook in de film- en televisiestudio's werkten.
Hard bop1954 · New York Aan de oostkust vonden veel zwarte muzikanten cool jazz te beheerst.
Bossa nova1958 · Rio de Janeiro In Rio de Janeiro maakten gitarist en zanger João Gilberto en componist Antônio Carlos Jobim vanaf 1958 de bossa nova: een zachte, ingetogen versie van de samba, met jazzakkoorden en een zangstem die bijna fluistert.
Free jazz1959 · New York Free jazz liet de afspraken over thema, akkoordenschema, maatsoort en tempo los: muzikanten improviseren vaak tegelijk en dissonanten worden materiaal.
Fusion en jazzrock1969 · New York Miles Davis luisterde naar Jimi Hendrix, Sly and the Family Stone en James Brown, en speelde op In a Silent Way (1969) met elektrische instrumenten en op Bitches Brew (1970) ook met meerdere drummers tegelijk.
Smooth jazz1975 · Verenigde Staten Halverwege de jaren zeventig ontstond een zachtere variant van fusion, die in de jaren tachtig enorm populair werd.
Nu jazz1990 · Londen In Londen draaiden dj's als Gilles Peterson vanaf eind jaren tachtig acid jazz: jazz, funk en soul voor de dansvloer.
Country & folk
Country1927 · Nashville In de jaren twintig werd mountain music via radio en grammofoonplaat tot country.
Bluegrass1945 · Kentucky en Nashville Vanaf de jaren veertig ontstond in de country een snelle, akoestische variant: bluegrass, genoemd naar de band van mandolinespeler Bill Monroe uit Kentucky, de Blue Grass Boys.
Folk revival1955 · Greenwich Village, New York In de jaren vijftig en zestig herontdekten jonge witte muzikanten in Greenwich Village, New York, de oude volksmuziek: de folk revival.
Folkrock1965 · Los Angeles In folkrock worden folkmelodieën op elektrische gitaren gespeeld.
Countryrock1968 · Los Angeles Eind jaren zestig keerde een deel van de rockmuzikanten terug naar de wortels van de Amerikaanse muziek; The Byrds namen in 1968 met Gram Parsons Sweetheart of the Rodeo op.
Indiefolk2008 · Seattle Rond 2008 brachten jonge muzikanten akoestische folk terug, met de aanpak van de indierock: zelf opnemen en uitbrengen bij kleine platenlabels.
Rock
Rock-'n-roll1951 · Memphis Rock-'n-roll groeide uit rhythm-and-blues, met invloeden uit jump blues, boogie-woogie, gospel en country.
Rockabilly1954 · Memphis Rockabilly is de snelle, kale variant van rock-'n-roll waarin country en rhythm-and-blues samenkomen.
Skiffle1956 · Londen Halverwege de jaren vijftig ging skiffle als rage door Groot-Brittannië, met wortels in Amerikaanse folk en blues; Lonnie Donegan had in 1956 een hit met Rock Island Line.
Indorock1957 · Den Haag Indische Nederlanders brachten na 1949 krontjong en de Hawaïaanse gitaar mee; met Amerikaanse country en rock-'n-roll smolt dat in Nederland samen tot indorock.
Surfrock1961 · Zuid-Californië Begin jaren zestig maakten jonge muzikanten in Zuid-Californië surfrock: instrumentale gitaarmuziek met veel galm, waarin snelle, herhaalde noten het geraas van de golven nabootsen.
Britse beat en British Invasion1962 · Liverpool Na honderden uren in de clubs van Hamburg werden The Beatles in 1963 de grootste band van Groot-Brittannië.
Nederbeat1964 · Den Haag Rond het bezoek van de Beatles in juni 1964 kwamen overal in Nederland beatbands op, met Den Haag als centrum: de Golden Earrings, Q65, de Motions en Shocking Blue.
Raga rock1965 · Londen Halverwege de jaren zestig gingen westerse bands Indiase instrumenten en toonladders gebruiken: raga rock.
Garagerock1965 · Verenigde Staten Na de British Invasion begonnen in heel Amerika tieners een band, oefenden in de garage en namen ruwe singles op met een paar akkoorden, een schreeuwende zanger en een goedkoop orgel.
Bluesrock1966 · Londen Cream, het trio van Eric Clapton, Jack Bruce en Ginger Baker, bracht de blues naar de grote zalen, met lange solo's en harde versterkers; Clapton speelde Robert Johnsons Cross Road Blues als Crossroads.
Psychedelische rock1966 · San Francisco Rond 1966 en 1967 lieten bands zich inspireren door Indiase muziek, de klassieke avant-garde en lsd.
Art rock1967 · New York The Velvet Underground van Lou Reed en John Cale werkte in New York samen met kunstenaar Andy Warhol, die de hoes met de banaan ontwierp.
Symfonische rock1967 · Londen Symfonische rock haalde de klassieke muziek de popmuziek in: orkesten, kerkorgel, mellotron en thema's van Bach of Beethoven.
Hardrock en heavy metal1968 · Londen De hardrock kwam voort uit de bluesrock van Cream, Jimi Hendrix en The Yardbirds.
Progressieve rock1969 · Londen Progressieve rock maakte van het album een compositie, met lange nummers, klassieke invloeden en ingewikkelde maatsoorten.
Krautrock1970 · Düsseldorf In West-Duitsland zochten bands als Can, Neu!
Southern rock1970 · Jacksonville (Florida) In het zuiden van de Verenigde Staten ontstond rond 1970 southern rock, met The Allman Brothers Band als voorlopers.
Softrock en AOR1971 · Los Angeles Radiostations op de FM-band draaiden vanaf eind jaren zestig hele albumkanten: album-oriented rock.
Glamrock1972 · Londen Rond 1972 kreeg rock een theatrale kant: kostuums, make-up en een podiumpersonage werden net zo belangrijk als de muziek.
Powerpop1972 · Cleveland en Memphis Powerpop is gitaarpop met de melodieën en samenzang van de vroege Beatles en de kracht van luide gitaren.
Heartland rock1975 · New Jersey Bruce Springsteen uit New Jersey maakte rock over gewone mensen, werk, auto's en de droom om weg te komen.
Punk1975 · Londen Punk was het antwoord op rock die groot, duur en ingewikkeld was geworden: korte, snelle, luide nummers met weinig akkoorden en het idee dat iedereen een band kan beginnen.
Boerenrock1975 · Achterhoek Normaal werd in 1975 in de Achterhoek opgericht rond zanger Bennie Jolink en zong in het Achterhoeks.
New wave1977 · Londen New wave is een verzamelnaam voor muzikanten die na punk verder wilden, met meer aandacht voor sfeer, melodie en klank.
Postpunk1978 · Manchester Postpunk hield de energie en de doe-het-zelfhouding van punk, maar liet de drie akkoorden los.
Gothic rock1980 · Crawley Uit de postpunk groeide gothic rock: donker, galmend en traag.
NWOBHM en thrash metal1980 · Londen Heavy metal werd in de jaren tachtig harder en sneller.
Hardcore punk1980 · Los Angeles en Washington Rond 1980 maakten Amerikaanse bands de punk korter, sneller en harder: hardcore.
Glam metal en stadionrock1981 · Los Angeles Na de start van MTV in 1981 moest een rockband er ook goed uitzien.
Neoprog1981 · Aylesbury Neoprog ontstond rond 1981 in Engeland, toen progressieve rock uit de mode was geraakt.
Alternatieve rock1983 · Athens (Georgia) Naast de stadions groeide in de jaren tachtig een rockwereld van kleine labels, clubs en universiteitsradio: alternatieve rock, in Amerika college rock.
Rock in het Nederlands1984 · Nederland Na Doe Maar werd het Nederlands ook de taal van de rock.
Dialectpop en -rock1985 · America (Limburg) Vanaf de jaren tachtig zongen steeds meer bands in hun eigen streektaal, niet als grap maar om dicht bij huis te vertellen over het dorp, het platteland en de familie.
Emo1985 · Washington Emo begon halverwege de jaren tachtig in Washington, toen bands als Rites of Spring hardcore speelden met persoonlijke, emotionele teksten: emotional hardcore.
Indiepop en shoegaze1986 · Londen Vanaf eind jaren zeventig brachten kleine Britse labels als Rough Trade en Creation gitaarmuziek uit buiten de grote platenmaatschappijen: indie, van independent.
Funkrock1988 · New York Living Colour uit New York mengde in Cult of Personality (1988) hardrock met funk; gitarist Vernon Reid hoorde bij de Black Rock Coalition.
Grunge1989 · Seattle Rond het kleine label Sub Pop in Seattle ontstond eind jaren tachtig een scène die punk en heavy metal mengde tot een rauw, zwaar geluid.
Riot grrrl1991 · Olympia (Washington) Begin jaren negentig ontstond in Olympia, in de staat Washington, een feministische punkbeweging: riot grrrl.
Britpop1993 · Londen Rond 1993 kozen Britse bands bewust een andere kant op dan de Amerikaanse grunge: terug naar de Beatles, The Kinks, The Who en de mods.
Poppunk1994 · Berkeley (Californië) Poppunk combineert de snelheid en de gitaren van punk met popmelodieën en meezingbare refreinen.
Nu metal1995 · Los Angeles Nu metal is metal gecombineerd met hiphop en elektronica.
Symfonische metal1996 · Nederland Symfonische metal combineert zware gitaren en drums met orkestklanken, koren en een klassiek geschoolde zangstem.
Garagerock-revival2001 · New York (Lower East Side) In 2001 klonk gitaarrock ineens weer rauw en kort.
Pop & songwriting
Fado1840 · Lissabon (Mouraria en Alfama) Fado ontstond in de eerste helft van de negentiende eeuw in de arme havenwijken van Lissabon, zoals Mouraria en Alfama.
Minstrelshows1843 · New York Vanaf de jaren 1830 traden witte artiesten met zwart geschminkte gezichten op in minstrelshows: voorstellingen in blackface waarin zwarte Amerikanen belachelijk werden gemaakt, met liedjes, dansen en…
Tin Pan Alley1885 · New York Vanaf ongeveer 1885 vestigden muziekuitgevers zich bij elkaar in Manhattan, vanaf de jaren 1890 vooral aan West 28th Street.
Barbershop1895 · Verenigde Staten Barbershop is zang voor vier mannen zonder instrumenten: de lead zingt de melodie, de tenor zingt erboven, de bariton en de bas vullen het akkoord aan.
Rebetiko1922 · Piraeus (haven van Athene) Rebetiko is de muziek van de Griekse havenwijken, vooral Piraeus bij Athene.
Chanson1930 · Parijs Het Franse chanson is het lied waarin de tekst centraal staat, gezongen met veel expressie, vaak met een klein orkest of alleen een piano of accordeon.
Schlager1950 · Duitsland en Nederland Schlager is het Duitse woord voor een hit en werd de naam voor melodieuze, sentimentele populaire liedjes in het Duits en het Nederlands.
Levenslied en smartlap1950 · Amsterdam (Jordaan) Het levenslied is het Nederlandstalige lied over liefde, verdriet, moeder en de stad, met een eenvoudige melodie die iedereen kan meezingen.
Brill Building en girlgroups1958 · New York (Broadway) Eind jaren vijftig werkten in en rond het Brill Building aan Broadway jonge schrijversduo's in kamertjes met een piano, zoals Carole King en Gerry Goffin, en schreven over wat tieners bezighield.
Indopop1960 · Nederland Naast de snelle indorock maakten Indische muzikanten in Nederland ook zachte, melodieuze pop, met tweestemmige zang in de stijl van de Everly Brothers.
Kleinkunst1965 · Nederland Kleinkunst is het Nederlandstalige lied uit cabaret en theater, met de tekst centraal en een kleine begeleiding; in de jaren vijftig waren Wim Sonneveld, Toon Hermans en Jules de Corte de grote namen.
Singer-songwriters1967 · Los Angeles Singer-songwriters schreven hun eigen liedjes, zongen ze zelf en vertelden in de eerste persoon over hun eigen leven.
Zweedse pop (ABBA)1974 · Stockholm ABBA won in april 1974 het Eurovisiesongfestival met Waterloo.
New Romantic1979 · Londen In de Londense club Blitz kwam je eind jaren zeventig alleen binnen als je er opvallend uitzag.
Neue Deutsche Welle1979 · West-Duitsland Rond 1979 ontstond in West-Duitsland uit punk en new wave een golf Duitstalige rock en pop, die journalist Alfred Hilsberg Neue Deutsche Welle noemde.
Nederpop1981 · Nederland Nederpop is de verzamelnaam voor Nederlandse popmuziek.
British Eurobeat (Stock Aitken Waterman)1984 · Londen Halverwege de jaren tachtig ontstond in Engeland uit Italo disco en Hi-NRG een nieuw popgeluid: British Eurobeat.
Boybands en girlbands1990 · Londen Elk decennium heeft zijn tieneridool, met een herkenbaar gezicht, een eenvoudige hook en een productie die past bij het medium; in de jaren negentig kwam de gecaste boyband en girlband.
Het Nederlandstalige lied1994 · Nederland In de jaren negentig groeide het Nederlandstalige lied voor een groot publiek: Marco Borsato had vanaf 1994 hit na hit met ballads.
Pop uit Stockholm (Max Martin)1995 · Stockholm In de Cheiron Studio in Stockholm schreven en produceerden Max Martin en zijn collega's vanaf het midden van de jaren negentig de hits van de Backstreet Boys, *NSYNC en Britney Spears.
Streamingpop2018 · Atlanta en internet Streamingpop is pop die is gemaakt voor de manier waarop sinds de jaren 2010 wordt geluisterd: via Spotify, YouTube en TikTok.
Hyperpop2019 · Londen en internet Hyperpop overdrijft alles aan pop: hoge, vervormde stemmen met Auto-Tune, felle synthesizers, harde bassen en plotselinge wendingen.
R&B, soul & funk
Jump blues1942 · New York Jump blues is de swing van een kleine band met blazers: snelle shuffles, boogie-woogie op de piano en een zanger die het publiek vermaakt.
Rhythm-and-blues1947 · Los Angeles Na de Tweede Wereldoorlog waren big bands te duur om mee te toeren.
Doo-wop1950 · New York Doo-wop is meerstemmige zang uit de rhythm-and-blues van de jaren vijftig.
Soul1955 · Zuid-VS Soul ontstond in het midden van de jaren vijftig uit gospel, jazz en rhythm-and-blues.
Stax en Memphis-soul1957 · Memphis In Memphis begon Jim Stewart in 1957 het label Satellite; zijn zus Estelle Axton stapte een jaar later in, en vanaf 1961 heette het Stax (STewart + AXton).
Motown1959 · Detroit Berry Gordy begon in 1959 in Detroit een label dat hij organiseerde als een autofabriek, met vaste songwriters, de huisband The Funk Brothers en een wekelijkse keuring.
Funk1965 · Verenigde Staten Funk groeide in de tweede helft van de jaren zestig uit jazz, rhythm-and-blues en soul, met James Brown in de hoofdrol.
Philly soul1968 · Philadelphia In Philadelphia maakten songwriters en producers Kenneth Gamble en Leon Huff vanaf eind jaren zestig hun eigen soul, en in 1971 richtten ze Philadelphia International Records op.
Disco1970 · New York Disco ontstond rond 1970 in New Yorkse clubs voor zwarte, latino en homoseksuele bezoekers, zoals The Loft en later de Paradise Garage, waar de dj platen naadloos liet overlopen.
Northern soul1970 · Wigan In clubs in het noorden van Engeland, zoals de Twisted Wheel in Manchester en het Wigan Casino (1973-1981), dansten jongeren hele nachten op snelle Amerikaanse soul uit de jaren zestig, vaak obscure…
Moderne R&B1980 · Verenigde Staten De term rhythm-and-blues kwam terug als R&B: zang, productie en drumcomputers staan centraal, en de producer wordt een ster.
New jack swing1987 · New York Eind jaren tachtig combineerde producer Teddy Riley in New York de zang van de R&B met de beats van de hiphop: new jack swing.
Neo-soul1995 · Verenigde Staten Neo-soul is R&B die teruggreep op de soul van de jaren zeventig, met onder anderen Erykah Badu en D'Angelo.
Hiphop
Vroege hiphop1973 · The Bronx, New York Op 11 augustus 1973 draaide Kool Herc, die de sound systems uit Kingston kende, op een feest aan Sedgwick Avenue in The Bronx.
Golden age-hiphop1987 · New York Eind jaren tachtig werden samplers betaalbaar en bouwden producers beats uit stukjes bestaande opnames: de golden age van de hiphop.
Gangsta rap1988 · Compton (Los Angeles) Gangsta rap kreeg aan de westkust zijn vorm.
Nederhop1990 · Amsterdam Osdorp Posse uit Amsterdam begon vanaf 1990 te rappen in plat Amsterdams: hardcore rap over de straat en de stad.
Southern hiphop en crunk1990 · Atlanta, Houston en Memphis Vanaf eind jaren tachtig kreeg ook het zuiden van de Verenigde Staten een eigen hiphop: Geto Boys in Houston, Three 6 Mafia in Memphis en OutKast in Atlanta, dat in 1994 debuteerde.
G-funk1992 · Los Angeles Dr. Dre, voormalig lid van N.W.A., ontwikkelde met The Chronic (1992) de G-funk: trage grooves met samples uit de P-Funk van George Clinton, een hoge synthesizerlijn en veel ruimte.
Trap2000 · Atlanta In Atlanta groeide vanaf begin jaren 2000 trap, een hiphopstijl uit het zuiden van de Verenigde Staten, genoemd naar het trap house waar drugs werden verkocht.
Grime2003 · Oost-Londen Begin jaren 2000 ontstond in Oost-Londen grime: rap in een Londens accent over snelle, kale, elektronische beats rond 140 bpm, met invloeden uit UK garage, jungle en dancehall.
Drill2012 · Chicago en Londen Drill ontstond rond 2011 in Chicago: harde, duistere rap over het geweld in de wijk, met Chief Keef als bekendste naam.
Lofi hiphop2013 · Lyon (Lofi Girl) Lofi hiphop is rustige, instrumentale hiphop om bij te studeren of te ontspannen.
Elektronisch & dance
Moog en de eerste synthesizerpop1964 · Trumansburg (New York) Vanaf 1964 bouwde Robert Moog in Trumansburg synthesizers die een muzikant zelf kon bespelen, met een gewoon pianoklavier.
Kraftwerk en de mens-machine1974 · Düsseldorf Kraftwerk werd in 1970 in Düsseldorf opgericht en liet gitaar en drumstel staan voor synthesizers, elektronische drums en de vocoder.
Synthdisco en Hi-NRG1977 · München In München maakte producer Giorgio Moroder in 1977 met Donna Summer I Feel Love, zonder band: de baslijn komt uit een Moog die door een sequencer wordt aangestuurd.
Synthpop1978 · Sheffield Synthpop is de meest poppy tak van de new wave: Kraftwerk was het voorbeeld voor Gary Numan, OMD en The Human League, en later voor de Pet Shop Boys.
Italo disco1980 · Italië In Italië ontstond een eigen elektronische dansmuziek, een mengsel van synthpop en eurodisco, met Giorgio Moroder als grote voorganger.
Garage1980 · New York De Paradise Garage in New York, met dj Larry Levan, was van 1977 tot 1987 een van de belangrijkste clubs van de dansmuziek.
Detroit-techno1981 · Detroit In Belleville bij Detroit groeiden Juan Atkins, Derrick May en Kevin Saunderson op met de radioshow van The Electrifying Mojo, die Parliament naast Kraftwerk draaide.
Electro1982 · New York Afrika Bambaataa draaide op zijn feesten in The Bronx ook Kraftwerk.
House1984 · Chicago Frankie Knuckles draaide vanaf 1977 in The Warehouse in Chicago, voor vooral zwarte en homoseksuele bezoekers, een mix van disco, soul en Europese synthpop.
Acid house1987 · Chicago Op Acid Tracks (1987) draaide de Chicagose groep Phuture tijdens het spelen aan de knoppen van een Roland TB-303, een geflopte baslijnmachine.
Rave1987 · Engeland In 1987 kwamen Engelse dj's terug van Ibiza en begonnen clubs met acid house; de zomers van 1988 en 1989 werden de Second Summer of Love.
Trance1990 · Frankfurt en Berlijn Trance ontstond rond 1990 in Duitsland, vooral in Frankfurt en Berlijn: elektronische dansmuziek met lange opbouwen, zwevende synthesizerakkoorden en melodieën die steeds terugkomen.
Eurodance1991 · België Begin jaren negentig draaide op het Europese vasteland eurodance: een stevige housebeat, een gerapt couplet en een gezongen refrein.
Triphop1991 · Bristol Triphop is een vorm van downtempo uit de producersscène van Bristol, waar soundsystems reggae, hiphop, soul en punk door elkaar draaiden.
Berlijnse techno1991 · Berlijn Na de val van de Muur in 1989 stonden in Oost-Berlijn veel gebouwen leeg.
Gabber en happy hardcore1992 · Rotterdam Begin jaren negentig ontstond in Rotterdam gabber: hardcore van 160 tot meer dan 200 bpm, met een vervormde bassdrum die klinkt als een hamer.
Jungle en drum-and-bass1992 · Londen Begin jaren negentig versnelden Londense producers de breakbeats van de rave tot 160 à 180 bpm en zetten er een diepe, trage baslijn onder, ontleend aan reggae en dub: jungle.
IDM1992 · Sheffield IDM, intelligent dance music, is elektronische muziek om naar te luisteren in plaats van op te dansen.
Big beat1995 · Brighton Big beat combineerde de breakbeats van de hiphop met rockgitaren, samples en het geluid van de rave.
French house1997 · Parijs In Frankrijk maakten producers als Daft Punk, Cassius en Étienne de Crécy vanaf het midden van de jaren negentig French house: housetracks met filters en samples uit oude disco en funk.
UK garage1997 · Londen Eind jaren negentig maakten Londense dj's en producers van Amerikaanse garage en house een eigen, snellere stijl met invloeden uit jungle: UK garage, en later 2-step, met een verspringend ritme…
Nederlandse trance2000 · Nederland Rond 2000 werd trance een Nederlands exportproduct.
Hardstyle2000 · Zaandam (Qlubtempo) Rond 2000 ontstond in Nederland hardstyle, uit de Duitse hard trance en de Nederlandse hardcore.
Electroclash2001 · New York (Williamsburg, club Luxx) Electroclash was rond 2001 een botsing tussen elektronische dansmuziek en punk.
Dubstep2002 · Londen (Croydon) Dubstep ontstond begin jaren 2000 in Zuid-Londen, rond Croydon, uit UK garage, jungle en dub: een tempo rond 140 bpm, een ritme met de snare op de derde tel, zodat het half zo snel lijkt, en een zware sub-bas.
Synthwave2006 · Parijs Synthwave is elektronische muziek die het geluid van de jaren tachtig nabootst: analoge synthesizers, galmende drums, arpeggio's uit de Italo disco en beelden van neon en oude films.
Dutch house2008 · Amsterdam Rond 2008 maakten Nederlandse dj's als Chuckie, Afrojack, Laidback Luke en Hardwell een eigen soort house, ook wel dirty Dutch genoemd, naar de feesten van Chuckie.
Moombahton2009 · Washington D.C. Eind 2009 draaide dj Dave Nada in Washington op een feest van zijn neef.
EDM2010 · Verenigde Staten Rond 2010 werd elektronische dansmuziek in de Verenigde Staten het grote nieuwe genre, onder de naam EDM.
Vaporwave2011 · Portland (Oregon) Vaporwave ontstond rond 2010 op internet.
Caribisch & Latijns
Habanera1850 · Havana De habanera is een Cubaanse dans uit de negentiende eeuw, genoemd naar Havana.
Tango1890 · Buenos Aires Tango ontstond eind negentiende eeuw in de havenwijken van Buenos Aires en Montevideo, waar Europese immigranten, Afro-Argentijnen en mensen van het platteland samenkwamen.
Samba1917 · Rio de Janeiro Samba ontstond in de Afro-Braziliaanse wijken van Rio de Janeiro; Pelo Telefone (1917) geldt als de eerste opgenomen samba.
Son1920 · Santiago de Cuba en Havana De son komt uit het oosten van Cuba en werd in de jaren twintig in Havana populair.
Merengue1930 · Santo Domingo Merengue is de nationale dans van de Dominicaanse Republiek: snelle muziek in 2/4 met accordeon, de tambora, een trom met twee vellen, en de güira, een metalen rasp.
Calypso1930 · Trinidad Calypso komt uit Trinidad, waar zangers tijdens het carnaval met humor en spot commentaar gaven op politiek en het dagelijks leven.
Mambo1938 · Havana en Mexico-Stad De mambo groeide eind jaren dertig in Havana uit de danzón en de son.
Mento1950 · Jamaica Mento is de volksmuziek van het Jamaicaanse platteland, gespeeld op banjo, gitaar en de rumba box, een grote duimpiano waarop de bas klinkt.
Cumbia1950 · Colombia (Caribische kust) Cumbia komt van de Caribische kust van Colombia, waar Afrikaanse trommels, inheemse fluiten en Spaanse liedvormen samenkwamen.
Cha-cha-chá1953 · Havana De cha-cha-chá is een tragere en makkelijker te dansen afgeleide van de mambo, bedacht door violist Enrique Jorrín van het Orquesta América in Havana.
Ska, rocksteady en reggae1968 · Kingston In Kingston draaiden sound systems Amerikaanse rhythm-and-blues; toen die platen schaars werden, gingen Jamaicaanse producers zelf opnemen.
Salsa1970 · New York Salsa is de naam die eind jaren zestig in New York opkwam voor de Afro-Cubaanse dansmuziek van Puertoricaanse en Cubaanse muzikanten.
Dub1972 · Kingston Jamaicaanse producers zetten op de B-kant van singles een instrumentale versie van de riddim.
2 Tone1979 · Coventry Rond 1969 namen de eerste skinheads de ska en reggae van Jamaicaanse migranten over.
Dancehall1980 · Kingston In de jaren tachtig kwam in Jamaica dancehall op, genoemd naar de dansgelegenheden waar sound systems speelden.
Baile funk1989 · Rio de Janeiro (favela's) Baile funk, in Brazilië funk carioca genoemd, ontstond eind jaren tachtig op de dansfeesten (bailes) in de favela's van Rio de Janeiro.
Reggaeton1995 · San Juan (Puerto Rico) Reggaeton groeide in de jaren negentig in Panama en Puerto Rico uit Jamaicaanse dancehall en hiphop, in het Spaans.
Latin trap2016 · San Juan (Puerto Rico) Latin trap is trap in het Spaans, uit Puerto Rico.
Afrika & Azië
Indiase klassieke muziek1700 · Noord-India De klassieke muziek van Noord-India is gebouwd op de raga, een toonladder met vaste melodische wendingen en een eigen stemming, en de tala, een ritmische cyclus.
Krontjong1920 · Batavia (Jakarta) Krontjong ontstond in Batavia, het huidige Jakarta, uit liederen die Portugese zeelieden vanaf de zestiende eeuw meebrachten.
Highlife1950 · Accra Highlife groeide in de eerste helft van de twintigste eeuw in Ghana uit West-Afrikaanse ritmes, liederen van de kerk en de muziek van militaire orkesten en zeelieden.
Filmmuziek uit Bollywood1950 · Mumbai In de Hindi-films uit Mumbai, Bollywood, zijn liedjes een vast onderdeel van het verhaal.
Congolese rumba en soukous1955 · Kinshasa Cubaanse platen met son en rumba waren in de jaren veertig populair in Congo.
Afrobeat1970 · Lagos Rond 1970 mengde Fela Kuti in Lagos highlife met jazz en de funk van James Brown: afrobeat.
City pop1978 · Tokio City pop is de gladde, zonnige Japanse pop van eind jaren zeventig en de jaren tachtig, gemaakt voor een land dat rijk werd: invloeden uit Amerikaanse softrock, funk en disco, met strakke sessiemuzikanten.
Raï1980 · Oran Raï komt uit Oran in Algerije, waar zangers in cafés en op feesten volksliederen zongen over liefde, drank en het leven, onderwerpen die niet in de traditionele muziek pasten.
Bhangra1980 · Birmingham en Punjab Bhangra is van oorsprong een oogstdans uit de Punjab, met de diepe slagen van de dhol, een grote trommel.
J-pop1990 · Tokio Eind jaren tachtig kwam in Japan de term J-pop in gebruik voor moderne Japanse popmuziek, los van de oudere schlagerachtige kayōkyoku.
K-pop1992 · Seoel K-pop is Zuid-Koreaanse popmuziek die vanaf 1992 groeide, toen Seo Taiji and Boys hiphop en rock in het Koreaans zongen.
Afrobeats2010 · Lagos, Accra en Londen Afrobeats is de West-Afrikaanse popmuziek van de jaren 2010: dansbare nummers met een ontspannen ritme, zang in het Engels, Pidgin en Yoruba, en invloeden uit dancehall, R&B en hiphop.
Amapiano2015 · Pretoria en Johannesburg Amapiano ontstond halverwege de jaren 2010 in de townships rond Pretoria en Johannesburg uit Zuid-Afrikaanse house en jazz.
Radiophonic Workshop1958 · Londen (Maida Vale) De BBC had vanaf 1958 een eigen afdeling voor elektronische klank, de Radiophonic Workshop, die geluiden en muziek maakte voor radio en televisie.
Minimal music1964 · New York en San Francisco In de jaren zestig maakten Amerikaanse componisten muziek uit korte patronen die eindeloos herhaald worden en langzaam veranderen.
Synthesizerorkest, ambient en new age1976 · Parijs Jean-Michel Jarre, die bij Pierre Schaeffer had gewerkt, nam in 1976 in een thuisstudio in Parijs Oxygène op.
Industrial1977 · Londen, Sheffield en Berlijn Eind jaren zeventig maakte Throbbing Gristle uit Londen muziek van lawaai, tapelussen en elektronica, uitgebracht op hun eigen label Industrial Records: industrial.
Techniek · Opnemen & studio
Fonograaf1877 · Thomas Edison In 1877 bouwde Thomas Edison in zijn laboratorium in Menlo Park een apparaat dat geluid kon vastleggen en terugspelen.
Elektrische opname en microfoon1925 · Western Electric (Bell Labs) Tot 1925 zongen musici in een grote trechter, die de trillingen rechtstreeks in de plaat kraste.
Magneetband1935 · AEG en BASF (Magnetophon); na 1945 Ampex Op de radiotentoonstelling in Berlijn toonde AEG in 1935 de Magnetophon, een recorder die geluid vastlegde op een band met een magnetisch laagje van BASF.
Slapback-echo1954 · Sam Phillips (Sun Records) In zijn kleine Sun-studio in Memphis gebruikte Sam Phillips twee bandrecorders om een korte echo te maken: het geluid werd opgenomen en een fractie later nog een keer afgespeeld.
Plaatgalm (EMT 140)1957 · EMT (Wilhelm Franz), naar een ontwerp van Walter Kuhl Galm is het geluid dat na een noot nog door een zaal zweeft.
Meersporenopname1957 · Ampex (Ross Snyder, Sel-Sync) en Les Paul Les Paul nam al rond 1950 partijen over elkaar heen op, door van de ene bandrecorder naar de andere te kopiëren.
Wall of Sound1963 · Phil Spector Producer Phil Spector liet in Gold Star Studios in Los Angeles meerdere gitaristen, pianisten en drummers tegelijk dezelfde partij spelen, en stuurde het geluid door een galmkamer.
De studio als instrument1966 · The Beatles met George Martin en de technici van EMI; Brian Wilson in Los Angeles In 1966 hielden de Beatles op met optreden en gingen ze vooral in de studio werken.
Mengtafel als instrument (dub)1973 · King Tubby, Lee 'Scratch' Perry In Kingston maakten producers voor de B-kant van singles een instrumentale versie zonder zang.
TASCAM Portastudio1979 · TEAC (merknaam TASCAM) Een studio met meerdere sporen was in de jaren zeventig duur en groot.
Gated reverb1980 · Hugh Padgham, Steve Lillywhite, Phil Collins en Peter Gabriel Gated reverb betekent galm met een poort.
Pro Tools en de DAW1991 · Digidesign (Peter Gotcher en Evan Brooks) Digidesign bracht in 1991 Pro Tools uit, een systeem waarmee je op een Apple-computer meersporen kon opnemen en bewerken zonder band.
Auto-Tune1997 · Andy Hildebrand (Antares Audio Technologies) Andy Hildebrand gebruikte wiskunde uit de olie-industrie om de toonhoogte van een stem te meten.
FL Studio (FruityLoops)1998 · Didier Dambrin (Image-Line) Bij het Gentse softwarebedrijf Image-Line schreef de negentienjarige Didier Dambrin een eenvoudig programma om drumritmes te maken.
Ableton Live2001 · Gerhard Behles, Robert Henke en Bernd Roggendorf Gerhard Behles en Robert Henke maakten in Berlijn techno als Monolake.
Techniek · Instrumenten & versterking
Saxofoon1846 · Adolphe Sax De Belgische instrumentmaker Adolphe Sax, geboren in Dinant, verhuisde in 1842 naar Parijs.
Steelgitaar: lapsteel en pedal steel1889 · Joseph Kekuku; later Bud Isaacs (pedal steel) Volgens de overlevering ontdekte de Hawaïaanse scholier Joseph Kekuku rond 1889 in Honolulu dat hij een gitaar kon bespelen door een stuk metaal over de snaren te laten glijden.
Drumstel met voetpedaal1909 · William F. Ludwig en Theobald Ludwig Rond 1900 had een orkest vaak meerdere slagwerkers: een voor de grote trom, een voor de kleine trom en de bekkens.
Hammondorgel en Leslie1935 · Laurens Hammond; Don Leslie (Leslie-luidspreker) Laurens Hammond bouwde in 1935 in Chicago een elektrisch orgel voor kerken die geen pijporgel konden betalen.
Elektrische gitaar1936 · George Beauchamp en Adolph Rickenbacker; Gibson (ES-150) Een akoestische gitaar verdween in een bigband achter de blazers.
Steelpan1939 · Winston 'Spree' Simon, Ellie Mannette en de steelbands van Port of Spain In Trinidad werden Afrikaanse trommels bij het carnaval in de jaren tachtig van de negentiende eeuw verboden.
Fender Telecaster1950 · Leo Fender De holle elektrische gitaar ging rondzingen als de versterker hard stond.
Soundsystem1950 · o.a. Tom the Great Sebastian, Duke Reid, Coxsone Dodd In de arme wijken van Kingston draaiden vanaf de jaren vijftig soundsystems: rijdende discotheken met zelfgebouwde versterkers en enorme luidsprekerkasten.
Fender Precision Bass1951 · Leo Fender Een contrabas is groot, zacht en lastig mee te nemen.
Gibson Les Paul1952 · Gibson, in samenwerking met Les Paul Gibson antwoordde in 1952 op Fender met een eigen solid body, ontworpen in samenwerking met de gitarist en uitvinder Les Paul.
Fender Stratocaster1954 · Leo Fender In 1954 volgde de Stratocaster: een solid body met een afgeronde vorm, drie elementen en een tremolo-arm waarmee je de toon kunt laten zakken en terugveren.
Versterker en overdrive1962 · Leo Fender (versterkers vanaf de jaren veertig), Jim Marshall (JTM45, 1962) Een versterker hoort een signaal groter te maken zonder het te veranderen.
Fuzzpedaal1962 · Glenn Snoddy en Revis Hobbs; Gibson (Maestro FZ-1) Tijdens een opname van Marty Robbins in Nashville ging een kanaal van de mengtafel kapot.
Mellotron1963 · Leslie, Frank en Norman Bradley (Streetly Electronics), naar de Chamberlin van Harry Chamberlin Onder elke toets van een Mellotron zit een stukje geluidsband met een opname van een echt instrument: een viool, een fluit, een koor.
Fender Rhodes1965 · Harold Rhodes, met Fender Harold Rhodes ontwikkelde een elektrische piano zonder snaren.
Wah-wahpedaal1966 · Brad Plunkett (Warwick Electronics / Thomas Organ Company) In 1966 ontwikkelde Brad Plunkett bij de Thomas Organ Company een pedaal met een filter dat je met je voet open en dicht beweegt.
Technics SL-1200 en scratchen1972 · Matsushita (Technics, team van Shuichi Obata); dj's in de Bronx Matsushita bracht in 1972 onder de naam Technics de SL-1200 uit, een draaitafel met directe aandrijving.
Talkbox1973 · Bob Heil; later Peter Frampton en Roger Troutman (Zapp) Een talkbox laat een gitaar praten. Een luidspreker blaast het geluid door een plastic slangetje in de mond van de muzikant.
Techniek · Elektronische klank
Theremin1920 · Lev Termen (Léon Theremin) De Russische natuurkundige Lev Termen bouwde rond 1920 een instrument dat je bespeelt zonder het aan te raken.
Vocoder1938 · Homer Dudley (Bell Labs) Homer Dudley ontwikkelde bij Bell Labs in de jaren dertig de vocoder, bedoeld om spraak efficiënt over telefoonlijnen te sturen.
Ritmebox1959 · Wurlitzer (Side Man); later Maestro (Rhythm King) In 1959 bracht orgelfabrikant Wurlitzer de Side Man uit, een kast met een draaiende schijf die elektronische drumklanken aanstuurde in het ritme van een wals, rumba of foxtrot.
Moog-synthesizer1964 · Robert Moog Robert Moog bouwde vanaf 1964 in Trumansburg synthesizers uit losse modules die je met snoeren verbond.
Minimoog1970 · R.A. Moog Inc. (Robert Moog, Bill Hemsath, Jim Scott, Chad Hunt) De grote modulaire Moog was een kast vol kabels voor een studio.
Sequential Prophet-51978 · Dave Smith en John Bowen (Sequential Circuits) De Minimoog kon maar één toon tegelijk spelen.
Fairlight CMI1979 · Peter Vogel en Kim Ryrie De Australiërs Peter Vogel en Kim Ryrie brachten in 1979 de Fairlight CMI uit, een computer met toetsenbord en lichtpen.
Linn LM-11980 · Roger Linn Roger Linn bracht in 1980 de LM-1 uit, de eerste drumcomputer met digitale opnames van echte drums in plaats van elektronisch nagebootste klanken.
Roland TR-8081980 · Roland (Tadao Kikumoto, Makoto Muroi) De Roland TR-808 kwam in 1980 op de markt als hulpmiddel voor demo's.
Roland TB-3031981 · Roland (Tadao Kikumoto) De TB-303 Bass Line was bedoeld voor gitaristen die alleen oefenden en een bassist misten.
Yamaha DX71983 · Yamaha, naar de FM-synthese van John Chowning (Stanford) De Yamaha DX7 uit 1983 werkte niet met filters, maar met FM-synthese: de ene golf laat de frequentie van een andere heel snel op en neer gaan.
MIDI1983 · Dave Smith (Sequential) en Ikutaro Kakehashi (Roland) Tot 1983 konden synthesizers van verschillende merken niet met elkaar praten.
Roland TR-9091983 · Roland (Tadao Kikumoto) De TR-909 uit 1983 was de opvolger van de 808.
Beatsampler (SP-1200, MPC)1987 · E-mu Systems (SP-1200); Akai met Roger Linn (MPC60, 1988) Met de E-mu SP-1200 uit 1987 en de Akai MPC60 uit 1988 kon een producer een stukje van een plaat opnemen, in stukken knippen en die op pads leggen.
Breakbeat-sampling (Amen-break)1992 · producers in de Britse rave- en junglescene In 1969 speelde drummer Gregory Coleman op Amen, Brother van The Winstons een drumsolo van een paar seconden.
Techniek · Dragers & verspreiding
Grammofoon en 78-toerenplaat1887 · Emile Berliner Emile Berliner legde geluid niet vast op een rol maar op een platte schijf.
Bladmuziek van Tin Pan Alley1890 · Muziekuitgevers als M. Witmark & Sons Voordat de grammofoon gewoon werd, kocht je een liedje op papier.
Pianola en pianorol1898 · Edwin Votey; Aeolian Company In 1895 bouwde Edwin Votey in Detroit een apparaat dat een piano zelf liet spelen.
Radio1920 · Westinghouse (zender KDKA) In november 1920 begon het station KDKA in Pittsburgh met geregelde uitzendingen; in Den Haag zond Hanso Idzerda al in 1919 muziek uit.
Jukebox1927 · AMI (Automatic Musical Instrument Company) In 1927 bracht AMI een muntautomaat op de markt die elektrisch versterkt was en uit tien platen kon kiezen.
Langspeelplaat (lp)1948 · Columbia Records (Peter Goldmark) In 1948 presenteerde Columbia de langspeelplaat: een plaat van vinyl met fijnere groeven die op 33⅓ toeren draait.
45-toerensingle1949 · RCA Victor RCA Victor antwoordde in 1949 op de lp met een kleine vinylplaat met een groot gat, die op 45 toeren draait.
Transistorradio1954 · Regency (I.D.E.A.) en Texas Instruments De Regency TR-1 uit 1954 was de eerste transistorradio die in de winkel lag.
Stereo1958 · Alan Blumlein (idee, 1931); Westrex (45/45-groef) Al in 1931 vroeg de Britse ingenieur Alan Blumlein patent aan op een manier om geluid met twee kanalen vast te leggen, zodat je hoort waar een instrument staat.
Compact cassette1963 · Philips (team van Lou Ottens) Het team van Lou Ottens bij Philips in Hasselt ontwikkelde een klein plastic doosje met magneetband, dat in 1963 werd gepresenteerd.
8-track1965 · Bill Lear (Lear Jet), met Ford en Motorola Vliegtuigbouwer Bill Lear ontwierp in 1964 de Stereo 8: een cassette met een eindeloze lus magneetband en acht sporen, vier stereoprogramma's naast elkaar.
Sony Walkman1979 · Sony (Nobutoshi Kihara, Kozo Ohsone; idee van Masaru Ibuka en Akio Morita) Sony-oprichter Masaru Ibuka wilde op lange vliegreizen naar muziek luisteren.
MTV en de videoclip1981 · Warner-Amex Satellite Entertainment Op 1 augustus 1981 begon in de Verenigde Staten MTV, een televisiezender die de hele dag videoclips uitzond.
Compact disc (cd)1982 · Philips en Sony Philips en Sony ontwikkelden samen de compact disc, die in 1982 op de markt kwam.
Mp3 en Napster1999 · Fraunhofer-Institut (Karlheinz Brandenburg); Shawn Fanning en Sean Parker Aan het Fraunhofer-Institut in Erlangen ontwikkelden onder anderen Karlheinz Brandenburg en zijn collega's de mp3: een bestandsformaat dat weglaat wat het oor nauwelijks hoort.
iPod en iTunes Store2001 · Apple In oktober 2001 presenteerde Apple de iPod: een kleine speler met een harde schijf en een draaiwiel, met 'duizend nummers in je broekzak'.
YouTube2005 · Chad Hurley, Steve Chen en Jawed Karim YouTube begon in 2005 als website waar iedereen video's kon delen.
SoundCloud2007 · Alexander Ljung en Eric Wahlforss SoundCloud werd in 2007 opgericht door de Zweden Alexander Ljung en Eric Wahlforss en kreeg zijn thuisbasis in Berlijn.
Streaming (Spotify)2008 · Daniel Ek en Martin Lorentzon In oktober 2008 startte in Stockholm Spotify.
TikTok2018 · ByteDance TikTok, de app voor korte filmpjes van het Chinese bedrijf ByteDance, brak in 2018 wereldwijd door.
School of Rock